درمان درد عصب سیاتیک کمر و پا

عصب سیاتیک پا و کمر بزرگ ترین و طولانی ترین عصب نخاعی در بدن انسان است. عصب سیاتیک که از شبکه کمری و خاجی در بخش تحتانی کمر شروع می شود از باسن عبور کرده به سمت ران ها امتداد می یابد. این عصب سیگنال های عصبی را از مغز به عضلات و پوست ران ها، ساق و پنجه پا ها یا از عضلات و پوست ران ها، ساق پاها و پنجه پاها به مغز می رساند. اصطلاح سیاتیک توصیف کننده علائمی از کمر درد و پا دردو سوزش کف پا و احتمالا گزگز شدن، بی حسی یا ضعفی است که از بخش تحتانی کمر(درد پایین کمر) نشات می گیرد و از راه باسن به سمت پایین عصب بزرگ سیاتیک در پشت پا می رود.  سیاتیک (که به صورت سی- آ- تیک تلفظ می شود) به خودی خود یک تشخیص پزشکی نیست بلکه از علائم یک بیماری زمینه ای است.درد عصب سیاتیک پا با درمان های غیر جراحی قابل کنترل است و فقط درصورتی که روش های دیگر مفید واقع نشود جراحی برای بیماران توصیه می شود.در صورت عدم درمان سیاتیک بعد از چند ماه ممکن است نیاز به عمل جراحی برای ترمیم عصب آسیب دیده  سیاتیک وجود داشته باشد که یکی از روش ها بهبود درد سیاتیک آزادسازی سیاتیک (تزریق اپیدورال) است.

مجموعه انیمیشن های آموزشی در زمینه سیاتیک:

درد سیاتیک چیست؟

درد سیاتیک کمر و پا به آن صورت بیماری به حساب نمی آید بلکه در واقع از علائم بیماری است. درد سایتیک به دردی برمی گردد که از لگن و باسن شروع می شود و درکل مسیر پا تا پایین ادامه می یابد. این درد که خود از علائم بیماری دیگری است غالبا همراه با درد بخش تحتانی کمر است؛ دردی که شدت آن می تواند از پا درد بیشتر یا کمتر باشد. استفاده از اصطلاح عصب سیاتیک نشان می دهد که تصور می شود عامل درد در این بیماری عصب سیاتیک است که از بخش تحتانی کمر و از طریق باسن به سمت پا حرکت می کند. سیاتیک واقعی بیماریی است که هنگامی بوجود می آید که دیسک دچار فتق یا خار استخوانی ناشی از آرتروز بر یکی از ریشه های کمکی عصب سیاتیک فشار وارد می کند یا آن را در تنگنا قرار می دهد. این نوع درد بخش تحتانی کمر کمتر از دیگر علل و بیماری های بوجود آورنده کمر درد شایع است.بر اساس گفته های انجمن جراحان ارتوپد آمریکا درد عصب سیاتیک معمولا در افراد بین سن 30 و 50 سال رخ می دهد.

علائم 

از علائم سیاتیک به موارد زیر میتوان اشاره کرد:

درد رگ سیاتیک می تواند برای برخی افراد شدید و ناتوان کننده باشد. با این حال ممکن است علائم درد سیاتیک برای برخی افراد دیگر به ندرت اتفاق بیفتند وکمی ناراحت کننده باشد ولی احتمال بدتر شدن آن وجود داشته باشد. به طور معمول، سیاتیک تنها یک طرف از قسمت تحتانی بدن را تحت تاثیر قرار می دهد و درد غالبا از بخش تحتانی کمر تا کل قسمت پشت ران و به سمت قسمت پایین پا انتشار می یابد. ممکن است درد بخش تحتانی کمر همراه با پا درد باشد ولی به طور معمول پا درد به میزان قابل توجهی شدیدتر از درد بخش تحتانی کمر است.

ترکیبی از علائم زیر در عصب سیاتیک کمر و پا شایع است:

  • درد بخش تحتانی کمر که به هر طریقی هم که تجربه شود باز هم درد آن به شدت پا درد نیست.
  • درد مداوم که تنها در یک طرف باسن یا پا است و به ندرت هر دو طرف راست و چپ بدن را درگیر می کند.
  • دردی که از باسن یا بخش تحتانی کمر نشات می گیرد و در امتداد مسیر عصب سیاتیک ادامه می یابد؛ یعنی از پشت ران پایین آمده به ساق پا و پنجه پا می رود.
  • دردی که بیمار احساس می کند به هنگام دراز کشیدن یا راه رفتن بهتر ولی به هنگام ایستادن یا نشستن بدتر می شود.
  • دردی که به طور معمول به عنوان دردی تیرکشنده و بسیار شدید توصیف می شود تا دردی خفیف.
  • برخی افراد در قسمت پایین پا احساس "سوزن سوزن شدن"، بی حسی یا ضعف و یا احساس گز گز شدن را تجربه می کنند.

sciatica-s4-symptoms

سیاتیک و پا درد

مشخصه بارز شایع ترین شکل پا درد ناشی از عصب سیاتیک علائم ذیل می باشند:

  • در یکی از پاها (نه هر دو) بوجود می آید
  • از کمر یا باسن شروع می شود و به سمت پایین و پشت ران و به طور معمول تا ساق پا و یا پنجه پا انتشار می بابد
  • معمولا افراد درد رگ سیاتیک را برخلاف درد نبض دار یا خفیف به صورت دردی تیر کشنده تجربه می کنند. کلماتی که غالبا افراد برای توصیف درد عصب سیاتیک مورد استفاده قرار می دهند عبارتند از درد همراه با سوزش، درد سوزاننده و تیرکشنده.
  • معمولا به هنگام ایستادن یا بی حرکت نشستن بدتر شده احساس می شود که با دراز کشیدن یا راه رفتن بهتر می شود.

علاوه بر درد، دیگر علائم شایع عبارتند از احساس فشار، بی حسی، گزگز یا سوزن سوزن شدنی که تا پایین پا انتشار می یابد. همچنین ممکن است ضعف پا یا پنجه پا هم وجود داشته باشد.

علل

هنگام بحث و گفتگو از راه و روش درمان کمر درد و پا درد در درد عصب سیاتیک آنچه مهم است درک علت زمینه ای علائم به منظور یافتن درمانی موثر است. 6 مشکل برای بخش تحتانی کمر وجود دارند که از شایع ترین علل سیاتیک هستند:

بیرون زدگی دیسک کمر

 فتق دیسک هنگامی اتفاق می افتد که هسته درونی نرم دیسک از هسته فیبری بیرونی بیرون می زند یا دچار فتق می شود و ریشه عصب همجوار را تحریک می کند.گاهی بیرون زدگی دیسک، سرخوردگی دیسک، پارگی دیسک، برجستگی دیسک یا فشرده شدن عصب می گویند. درد رگ سیاتیک از شایع ترین علائم فتق دیسک کمر است.

تخریب دیسک

در حالی که تخریب دیسک یک فرآیند طبیعی است که با پیر شدن اتفاق می افتد ولی برای برخی افراد یک یا چند دیسک کمر تخریب شده در بخش تحتانی کمر هم می تواند ریشه عصب را تحریک کرده و باعث درد عصب سیاتیک شود.بیماری دژنراتیو دیسک هنگامی تشخیص داده می شود که یک دیسک کمر ضعیف منجر به حرکت ها ی مختصر زیاد از حد در سطح ستون فقرات می شود و پروتئین های التهابی درون دیسک کمر بیرون می آیند و آن ناحیه (از جمله ریشه های عصبی) را تحریک می کنند.

اسپوندیلولیستزیس ایستمیک

این بیماری هنگامی بوجود می آید که یک شکستگی استرس کوچک امکان سرخوردن جسم یکی از مهره ها جلوتر از مهره دیگر (به عنوان مثال سر خوردن مهره 5 کمری روی مهره 1 خاجی) را فراهم می کند.  بر اثر ترکیبی از عوامل شامل کاهش فضای دیسک، شکستگی و همینطور بیرون لغزیدن جسم مهره عصب فشرده شده باعث بوجود آمدن درد عصب سیاتیک پا می شود.

سندروم پریفورمیس

عصب سیاتیک می تواند به هنگام عبور از زیر عضله پریفورمیس در باسن تحریک شود. اگر عضله پریفورمیس باعث تحریک یا فشرده شدن ریشه عصبی شود که از اجزاء تشکیل دهنده عصب سیاتیک باشد، آنگاه می تواند باعث بوجود آمدن دردی از نوع درد سیاتیک شود.چنین چیزی یک رادیکولوپاتی (تعریف بالینی سیاتیک) واقعی نیست ولی می توان احساس کرد که پا درد ناشی از آن مشابه درد عصب سیاتیک پا است که بر اثر تحریک عصبی بوجود آمده است.

علاوه بر شایع ترین علل درد رگ سیاتیک، شماری از شرایط و بیماری های دیگر هم می توانند باعث سیاتیک شوند که عبارتند از:

  • اختلال عملکرد مفصل ساکروایلیاک: تحریک مفصل ساکروایلیاک که در پایین ستون فقرات واقع شده است هم می تواند عصب 5 کمری که در بالای مفصل ساکروایلیاک قرار گرفته را تحریک کند و باعث دردی از نوع درد سیاتیک شود. پا درد ناشی از این تحریک مفصل ساکروایلیاک مشابه درد سیاتیکی است که بر اثر تحریک عصبی بوجود آمده است.
  • تنگی کانال  نخاع کمری: این بیماری عموما بواسطه باریک شدن کانال نخاعی باعث بوجود آمدن درد رگ سیاتیک می شود. تنگی کانال فقرات کمری با پیر شدن طبیعی ستون فقرات مرتبط است و در بزرگسالان بالای 60 سال نسبتا شایع می باشد.این بیماری به طور معمول از یک یا ترکیبی از چند عامل ذیل ناشی می شود.
  • مفاصل فاست بزرگ: رشد بیش از اندازه بافت نرم و برجستگی دیسکی که به ریشه های عصبی فشار می آورد و منجر به درد سیاتیک می شود.
  • دوران بارداری: تغییراتی که بدن در بارداری متحمل آن می شود از جمله افزایش وزن، تغییر مرکز ثقل و تغییرات هورمونی می توانند باعث بوجود آمدن درد عصب سیاتیک در دوران بارداری شوند.
  • بافت اسکار. در صورتی که بافت اسکار ریشه عصب را فشرده کند می تواند باعث سیاتیک شود.
  • کشیدگی عضله: در برخی موارد، التهاب مرتبط با کشیدگی عضله می تواند به یکی از ریشه های عصبی فشار وارد کرده باعث بوجود آمدن درد عصب سیاتیک پا شود.
  • تومور نخاعی: در موارد نادر، تومور نخاعی می تواند بر ریشه یکی از اعصاب بخش تحتانی کمر اثر منفی بگذارد و باعث بوجود آمدن علائم درد عصب سیاتیک شود.
  • عفونت: هر چند عفونت بخش تحتانی کمر نادر است ولی عفونتی که در این ناحیه بوجود آید می تواند ریشه عصب را تحت تاثیر قرار داده و با عث بوجود آمدن سیاتیک شود.

سیاتیک در بارداری

به هنگام ایجاد درد عصب سیاتیک در دوران بارداری غالبا عصب سیاتیک قدری ملتهب می شود. این التهاب غالبا در نتیجه فشاری که بر اثر بزرگ شدن شکم به این عصب وارد می شود بوجود می آید. ورم بدن که ناشی از احتباس آب است می تواند به ناراحتی ناشی از عصب و رگ سیاتیک بیفزاید. همچنین زنان باردار در دوران بارداری بیشتر در معرض خطر صدمه دیدن دیسک ها هستند. چنین چیزی می تواند به خاطر تغییرات هورمونی در بدن باشد. با افزایش سطح هورمون پروژسترون در بدن، عضلات بدن در فرایند آماده شدن برای تولد کودک شل می شوند و بنابراین دیسک های ستون فقرات می توانند تغییر مکان دهند و درد سیاتیک در بارداری بوجود آید.

تشخیص

ممکن است پزشک در طول معاینه فیزیکی قدرت و واکنش های عضلات فرد را مورد بررسی قرار دهد. به عنوان مثال ممکن است از فرد بخواهد روی پنجه یا پاشنه پا راه برود، ار حالت چمباتمه زدن بلند شود یا در حالی که به پشت دراز کشیده هر بار یکی از پاها را بلند کند و صاف در هوا نگاه دارد. دردی که از سیاتیک ناشی می شود معمولا در هنگام انجام این فعالیت ها بدتر می شود.

بسیاری افراد دچار بیرون زدگی دیسک یا خارهای استخوانی هستند که در آزمایش های اشعه ایکس و دیگر آزمایش های تصویربرداری نشان داده می شوند ولی هیچ گونه علائمی را بوجود نمی آورند. بنابراین  پزشکان به طور معمول این نوع آزمایش ها را تجویز نمی کنند مگر اینکه درد خیلی شدید باشد یا ظرف چند هفته بهبود نیابد.

  • نوار عصب و عضله : الكترو ميو گرافي یا نوار عصب و عضله براي ارزيابي سلامت يك عضله يا عصب آن عضله انجام مي شود. براي انجام اين تست يك الكترود سوزني در عضله وارد مي شود وفعاليت الكتريكي عضله از اين طريق ثبت مي شود . نوع موج ايجاد شده بر صفحه مانيتور و صداي موج جهت تشخيص بكار مي رود. بعد از قرار داشدن الكترود از بيمار خواسته مي شود كه عضله خود را ابتدا به مقدار كم وسپس با درجات بيشتري منقبض كند. هدف از انجام تست بررسی کارکرد عصب و عضله مربوطه است. نوار عصب و عضله در تشخيص فشار روي ريشه هاي عصبي كه از بين مهره ها عبور كرده و توسط ديسك صدمه ديده تحت فشار قرار مي گيرند كمك كننده است.

دقت تست توار عصب و عضله تا حد زیادی بسته به کسی است که تست را انجام میدهد. در کلینیک امید نیز، پزشکان متخصص طب فیزیکی و توانبخشی  این تست را با استفاده از دستگاههای دقیق الکترودیاگنوسیک و سوزن های استاندارد، جهت بررسی کارکرد عصب و عضله مربوطه برای بیماران این مرکز انجام می دهند..

  • آزمایش اشعه ایکس. تصویر اشعه ایکساز ستون فقرات می تواند استخوان اضافی (خار استخوانی) را که در حال فشار وارد کردن به یک عصب است را نشان دهد.
  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (ام آر آی). ام آر آی تصاویری دقیق از استخوان و بافت های نرم بدست می دهد به عنوان مثال بیرون زدگی یا پارگی دیسک را نشان می دهد. در طول این آزمایش فرد بر روی تخت متحرک داخل دستگاه ام آر آی دراز می کشد.
  • توموگرافی کامپیوتری (سی تی اسکن). هنگامی که از سی تی اسکن برای تصویربرداری از ستون فقرات استفاده می شود ممکن است پیش از گرفتن تصاویر اشعه ایکس به کانال نخاعی مایعی تزریق شود که به این عمل میلوگرام سی تی گفته می شود. سپس این مایع تزریق شده که در اسکن گرفته شده سفید به نظر می رسد با جریان خون در اطراف نخاع  و اعصاب نخاعی به گردش درمی آید.

درمان سیایتک

رویکرد کلینک امید در برخورد با کمردرد پلکانی بو ده و  پس از تشخیص دقیق علت درد، ابتدا درمانهای ساده و غیر تهاجمی در نظر گرفته می شود  اما درصورت عدم مشاهده  پاسخ مناسب درمان های طبی پیشرفته تر مد نظر قرار می گیرد . پزشکان این مرکز ابتدا با آزاد سازی نقاط ماشه ای از طریق درمان های دستی یا مانیپولاسیون و یا با استفاده از فیزیوتراپی (لیزر،ورزش و شاک ویو) این نقاط را آزاد می کنند. همچنین فیزیوتراپی هایی که در این مرکز انجام میشود کاملا اختصاصی بوده و بر اساس شدت بیماری انجام می شود. در صورت عدم کارایی این روش ها برای بیمار، استفاده ازعمل های بسته و تزریق توصیه می شود.  

درمان دستی

Professional Chiropractic Care

روش درمان دستی در ردیف کردن مهره ها و دستکاری ایی که بدرستی توسط متخصصان آموزش دیده (مانند فیزیوتراپ ها و پزشکان متخصص بیماری های استخوان) صورت می گیرد تراز کردن بهتر ستون فقرات در مرکز توجه قرار دارد و باید شماری از بیماری های زمینه ای که می توانند باعث بوجود آمدن درد عصب سیاتیک شوند مورد توجه قرار گیرند. درمان دستی ستون فقرات را از قید حرکت محدود رها کرده به بازگرداندن اجسام مهره های نامیزان به جای مناسب آن ها در ستون فقرات کمک می کند. تنظیم کردن ستون فقرات به کاهش تحریک پذیری عصبی که عامل بوجود آمدن التهاب، اسپاسم عضلانی، درد و دیگر علائم مربوط به درد عصب سیاتیک است کمک می کند. تنظیم کردن ستون فقرات نباید دردناک باشد. در واقع ثابت شده است که درمان دستی ستون فقرات بی خطر و در درمان درد رگ سیاتیک کمر وپا موثر است.

 ماساژ درمانی

ممکن است ماساژ توسط یک درمانگر با تجربه قادر به تسکین دادن پا دردی باشد که بر اثر عصب سیاتیک پا و کمر بوجود آمده است. در پاسخ به این سوال که ماساژ چگونه به کاهس و درمان درد رگ و عصب سیاتیک کمر و پا کمک می کند؟ می توان گفت که هدف از ماساژ درمانی افزایش گردش خون و بهبودی بهتر است که باعث کاهش شدت درد سیاتیک می شود. ممکن است برای درد سیاتیک به چندین جلسه ماساژ درمانی نیاز باشد ولی تسکین درد ناشی از ماساژ درمانی می تواند دو تا سه ماه باقی بماند. در این میان آنچه حائز اهمیت است این است که فرد مبتلا مراقب باشد تا از بیماری ها یا شرایط بوجود آورنده درد عصب سیاتیک اجتناب کند.

ماساژ نقاط ماشه‌ای

درمان نقاط ماشه‌ای روشی موثر برای تسکین درد سیاتیک است. عصب سیاتیک زیر عضله پیریفورمیس قرار دارد که زیر عضلات سرینی واقع است. گرفتگی عضله پیریفورمیس، عصب سیاتیک را تحت فشار قرار می‌دهد و به احساس گزگز و بی‌حسی در پا دامن می‌زند. متخصص طب فیزیکی برای درمان نقاط ماشه‌ای، به ناحیه‌های ملتهب و تحریک شده در عضله پیریفورمیس و عضلات کمر و سرینی فشار می‌آورد.

فیزیوتراپی

از آنجایی که درد سیاتیک ناشی از فشار وارده به عصب سیاتیک کمر و پا است، این انتظار وجود دارد که درمان آن مشتمل بر برداشتن فشار از روی این عصب باشد. هدف از درمان از طریق فیزیوتراپی دست یافتن به درمان درد سیاتیک از طریق کاهش فشار وارده به آن از طریق حرکت ضعیف مفاصل ستون فقرات و همینطور کاهش تنش عضلانی قسمت پایین ستون فقرات، باسن و پا می باشد.  متخصص فیزیوتراپ با اقداماتی نظیر گرم کردن، تحریک الکتریکی، استفاده از میدان های الکتریکی، کشش و دیگر تمهیدات، می تواند درد سیاتیک بیمار را کاهش دهد . می توان با استفاده از ترکیبی از تکنیک های ذیل به این هدف دست یافت: • موبیلیزاسیون ستون فقرات • ماساژ درمانی و تریگر پوینت درمانی • کشش عضلات، مفاصل، تاندون ها و رباط های ران • اولتراسوند و دیگر دستگاه های تحریک الکتریکی • توصیه هایی در رابطه با نحوه به حداقل رساندن فشار و درد رگ سیاتیک کمر و پا علاوه بر این، یک سری حرکات اصلاحی و تمرینات کششی که باید در خانه انجام شوند به فرد داده می شوند و از او خواسته می شود که از یخ و گرما برای کمک به بهبودی خود استفاده نماید.

شاک ویو

شاک ویوتراپی (SWT) درمانی جدید و موثر برای تسکین درد حاد و مزمن و درمان نقاط ماشه‌ای است که در آن از امواج صوتی پرتوان برای برانگیختن واکنش التیام‌بخشی بدن استفاده می‌شود. شاک ویو درمانی غیرتهاجمی است که به عنوان آخرین روش درمان قبل از جراحی به آن روی آورده می‌شود. شاک ویوتراپی توانایی‌های التیام‌بخشی طبیعی بدن را بیدار می‌کند تا درد تسکین یابد. شاک ویو مانند اهرمی راه‌انداز عمل می‌کند و فرایندهای سوخت و ساز و گردش خون بدن را بهبود می‌دهد. رگ‌های خونی جدیدی ایجاد می‌شود، بافت بازسازی می‌گردد، تاندون‌ها تقویت و عملکرد بازیابی می‌شود.

لیزر درمانی

لیزر درمانی سرد یا لیزر درمانی با لیزرهای کم توان (LLLT) روش درمانی ایی است که در آن از طول موج های خاصی از نور برای اثر متقابل گذاشتن روی بافت آسیب دیده استفاده شده به ترمیم آن از طریق "شروع جهشی" و تسریع فرآیند بهبودی کمک می شود. از این روش درمانی غالبا برای بیمارانی استفاده می شود که به دنبال یک روش جایگزین غیر تهاجمی و عاری از درد برای کمک به از بین بردن درد حاد یا مزمن و ورم مفصل، عضله، تاندون، غضروف یا بافت های نرم دیگر هستند. لیزرهای سرد مورد تایید FDA هستند. مجوز دادن به یک دستگاه پزشکی برای FDA بسیار دشوار است و به سال ها تحقیق نیاز دارد ولی در سال 2001، ML830 اولین لیزر سردی بود که مجوز FDA را دریافت کرد. لیزر درمانی سرد غیر تهاجمی، بدون درد و بسیار بی خطر تلقی می شود. از لیزر سرد برای بیش از سه دهه در سطح بین المللی استفاده شده است و تاثیراتی خوبی در درمان درد رگ سیاتیک داشته اند. لیزرهای کم توان یا لیزرهای سرد گرمای محسوسی تولید نمی کنند. بنابراین، هنگامی که لیزر با پوست برخورد می کند بیمار هیچ گونه گرما یا سوزشی که ناشی از لیزر باشد را تجربه نمی کند. بسیاری از افراد اصلا هیچ چیزی را احساس نمی کنند این در حالی است که ممکن است تعداد کمی از افراد گزگز شدن خفیفی را در طول درمان احساس کنند. کل تعداد دوره هایی که نیاز است یک بیمار تحت درمان درد عصب سیاتیک قرار بگیرد بستگی به شدت مشکل دارد. هر چه بیماری شدیدتر باشد به تعداد دوره های درمان بیشتری نیاز است. تعداد متوسط کل دوره های درمان می تواند از 10 الی 30 دوره باشد. با این وجود، بیشتر بیماران در اوایل برنامه درمان به تدریج متوجه تغییراتی می شوند و معمولا بین دوره های ششم تا دوازدهم درمان، به سرعت شروع به احساس تسکین درد سیاتیک می کنند.

TENS  (تحریک الکتریکی عصب از روی پوست)

دستگاه TENS دستگاهی است که با کاهش دادن درد الکترونیک، درد بیمار و نیاز به مصرف داروهای مسکن را کمتر می‌کند. دستگاه TENS عضلات را با اعمال شدت‌های متغیر و کاملاً ایمنی از جریان برق تحریک می‌کند. دستگاه TENS گرفتگی و اسپاسم عضلات را کاهش و تولید اندورفین، یعنی مسکن طبیعی خود بدن، را افزایش می‌دهد.

طب سوزنی

طب سوزنی بر فلسفه بدست آوردن یا حفظ سلامتی از طریق جریان آزاد انرژی در مسیرهایی خاص در بدن متمرکز است. در طب سوزنی سوزن هایی به نازکی موی سر (که معمولا آن ها را احساس نمی کنیم) را در نزدیکی ناحیه درد در پوست وارد می کنند. درمان دیسک کمر با طب سوزنی مورد تایید FDA امریکا است و موسسه ملی بهداشت طب سوزنی را در تسکین کمر درد و از جمله سیاتیک موثر می داند. طب سوزنی برای درد پا و باسن ناشی از عصب سیاتیک کمر و پا در میان بسیاری از افراد که طب سنتی نمی تواند آن ها را تسکین دهد محبوبیت یافته است. بیشتر افراد هنگامی که از درد ناتوان کننده رگ سیاتیک کمر و پا رنج می برند برای تسکین درد هر چیزی را امتحان می کنند. گاهی طب رایج قادر به درمان موثر این بیماری دردناک نیست و ممکن است پزشک عمل جراحی را به عنوان آخرین راه چاره به فرد توصیه کند. افراد بی شماری برای درمان درد و بی حسی ناشی از درد عصب سیاتیک پا و کمر طب سوزنی را به عنوان جایگزینی برای عمل جراحی امتحان کرده اند. بنابر گزارش ها میزان موفقیت بسیاری از شیوه های طب سوزنی در درمان درد رگ سیاتیک تا 90 درصد بوده است. نشان داده شده است که طب سوزنی مخصوص درد رگ سیاتیک کمر و پا میزان دردی که افراد به صورت روزانه تجربه می کنند را به میزان قابل ملاحظه ای کاهش می دهد. برخی افراد همچنان به استفاده از داروهای ضد التهاب مانند ایبوپروفن نیاز خواهند داشت ولی معمولا بنابر گزارش آن ها دوز مورد نیاز این داروها برای تسکین علائم درد آن ها کاهش یافته است که این باعث محافظت از کبد در مقابل زیان های پایدار ناشی از استفاده بلند مدت از مسکن ها می شود. در کل، طب سوزنی همراه با برنامه تمرینات متعادل برای افزایش قدرت محافظت عضلات اطراف عصب و رگ سیاتیک، موثرترین روش تسکین درد در بلند مدت است. متخصص طب سوزنی، سوزن های خیلی نازکی را در امتداد نقاط خاصی از بدن به بدن وارد می کند؛ نقاطی که مطابق با نواحی ایی هستند که فرد آن ها را به عنوان نواحی عامل درد رگ سیاتیک کمر و پا مشخص می کند. همچنین می توان برای افزایش تاثیر مفید طب سوزنی بر عصب سیاتیک سوزن ها را بعد از وارد کردن به بدن دستکاری کرد. وارد کردن سوزن ها به بدن نباید دردناک باشد و تسکین درد سیاتیک هم می تواند فورا آغاز شود. بنابر گزارش بیشتر افراد ظرف دو ساعت شاهد کاهش درد عصب سیاتیک کمر و پا هستند.

 درمان با عمل بسته و بلوک عصبی کمر

0 (4)

در موارد عود درد شدید یا مداوم عصب سیاتیک، درمان سیاتیک پا لازم است تا در طول زمان بدتر نشود.  در بیشتر موارد روش های درمانی عمل بسته و بلوک عصبی در کنار سایر روش های کمکی درمان مانند انجام تمرینات ورزش کمردرد و نرمش منظم برای درمان و تسکین درد کفایت می کنند.  در موارد دیگر، یعنی هنگامی که درد شدید است و با روش های ابتدایی بهتر نمی شود احتمالا عمل جراحی به بیمار توصیه خواهد شد.

تزریق ها یا تحت دستگاه سونوگرافی در کلینیک انجام می شود و یا تحت دستگاه فلوروسکوپ در بیمارستان. باید در نظر داشت که برای بالا بردن دقت کار، تمامی تزریق‌ها در کلینیک امید تحت هدایت دستگاه سونوگرافی انجام می‌شود. که روشی بی خطر و کم هزینه‌تر از دستگاه فلوروسکوپ است زیرا هیچ گونه اشعه‌ای در این روش استفاده نمی‌شود.

تزریق ترانسفوورمینال (بلوک فاست)

در تزریق ترانسفورمینال ، ماده استروئیدی با تأثیر درمانی طولانی مدت در درون حفره کنار ستون فقرات، موسوم به فورامن، در محل وجود ریشه‌های عصبی تزریق می‌شود. از این تزریق‌ها گاهی اوقات با اصطلاح بلوک‌های عصبی، یا بلوک‌های اپیدورال ترانسفورمینال یاد می‌شود و یکی از انواع عمل‌های بسته و بلوک عصبی کمر است.

استروئید تزریق شده التهاب و تورم ریشه‌های عصبی نخاعی و دیگر بافت‌های پیرامون ریشه عصبی را کاهش می‌دهد. کاهش التهاب به نوبه خود از شدت درد کم می‌کند و گزگز کردن و کرختی یا بی‌حسی و دیگر علائم ناشی از التهاب، حساسیت یا تورم را تسکین می‌دهد.

در این روش بیمار به روی شکم میخوابد ، سپس مقداری داروی بی حسی تحت هدایت دستگاه سونوگرافی که در کلینیک استفاده می شود به محل مورد نظر در کمر تزریق می شود.  سپس برای تزریق ماده استروئیدی در فضای ترانسفورمینال ، به کمک تصاویر اشعه ایکس ، سوزن به درون فضای مورد نظر هدایت می‌شود و پس از قرارگیری در محل، تزریق صورت می‌گیرد . این فرآیند غالباً درد زیادی را موجب نمی شود.  تأثیر استروئید پس از 3 تا 5 روز شروع می‌شود و چند روز تا چند ماه دوام دارد. بیمار بلافاصله بعد از انجام عمل و معاینه می تواند به خانه بازگردد . از اکثر بیماران خواسته می‌شود به مدت یک یا چند روز پس از عمل و شروع تأثیرگذاری دارو به خود فشار نیاورند. بااین وجود، اکثر بیماران می‌توانند تمام فعالیت‌هایی را که پیش از عمل انجام می‌دادند باز هم تکرار کنند.

تزریق فاست

در تزریق فاست داروها مستقیماً وارد مفاصلی می‌شوند که بین هر گروه از مهره‌های ستون فقرات از گردن تا استخوان دنبالچه قرار دارند. به این مفصل ها مفصل فاست گفته می شود.

تزریق در مفصل فاست التهاب و تورم بافت داخل و اطراف فضای این مفصل را کاهش می‌دهد و این امر به نوبه‌ی خود، درد و دیگر علائم ناشی از التهاب یا تحریک مفصل فاست و ساختارهای پیرامونی را تسکین می دهد.

در این نوع عمل بسته و بلوک عصبی کمر مخلوطی از داروی استروئیدی و بی‌حسی موضعی تحت هدایت دستگاه سونوگرافی وارد مفصل فاست می‌شود. فرایند اصلی تزریق حدوداً 10 تا 20 دقیقه طول می‌کشد.

در این روش بیمار روی شکم دراز می‌کشد.  پوست کمر با محلول ضدعفونی کننده تمیز می‌شود و سپس به کمک تصاویر فلوروسکوپ از ستون فقرات ، تزریق در هر مفصل به صورت جداگانه انجام می‌شود. معمولاً در یک جلسه تنها یک طرف کمر تحت درمان قرار می‌گیرد و تزریق در سه یا چهار مفصل انجام می‌شود.

تأثیرگذاری داروی استروئیدی 2 تا 7 روز پس از تزریق شروع می‌شود و دست کم تا چند ماه دوام دارد. خوشبختانه عوارض و اثرات جانبی جدی این تزریق نادراند.

 تزریق در مفصل ساکروایلیاک

تزریق در مفصل ساکروایلیاک (SI) یا بلوک مفصل ساکروایلیاک برای تشخیص یا درمان درد پایین کمر و یا علائم سیاتیک ناشی از نقص عملکرد مفصل ساکروایلیاک انجام می‌شود. دو مفصل ساکروایلیاک، یکی در سمت راست و یکی در سمت چپ وجود دارد. از کار افتادن و یا التهاب این مفصل باعث درد می‌شود. تزریق در مفصل ساکروایلیاک که تحت هدایت دستگاه سونوگرافی انجام می شود، هدف دوگانه‌ای را دنبال می‌کند، این تزریق هم برای تعیین منشأ درد و هم برای تسکین درد مفید است. البته گاهی اوقات این دو هدف از هم جدا می‌شود و تزریق صرفاً جنبه تشخیصی یا درمانی دارد، هرچند همان‌طور که گفته شد این دو هدف غالباً در یک تزریق برآورده می‌شود.

تزریق در نقاط ماشه‌ای

نقاط ماشه‌ای عارضه‌ای دردناک و توان‌فرسا است که غالباً در گردن یا کمر و پشت بدن بروز می‌یابد. نکته مهم این است که به سرعت برای درمان نقاط ماشه‌ای اقدام شود، در غیر این صورت فشار شدیدی به عضلات اطراف وارد می‌شود و در نهایت نقاط ماشه‌ای دیگری ایجاد می‌شود. یک دوره درمان محافظه‌کارانه و غیرجراحی، شامل دارودرمانی، طب فیزیکی، کشش یا درمان با سرما یا گرما، درد بسیاری از بیماران را تسکین می‌دهد. اما اگر درد بیمار پس از چند هفته یا چند ماه درمان غیرجراحی آرام نشود، می‌توان درمان محافظه کارانه دیگری، موسوم به تزریق در نقاط ماشه‌ای را برای رفع کمر درد امتحان کرد. متخصص طب فیزیکی، داروی بی‌حسی موضعی یا سرم نمکی و کورتیکواستروئید را در نقاط ماشه‌ای تزریق می‌کند تا این نقاط غیرفعال شود و درد تسکین یابد. باید در نظرداشت که این تزریق تحت هدایت دستگاه سونوگرافی انجام می‌شود، که دقت کار را بسیار بالا می‌برد.

بلوک رادیوفرکوئنسی

بلوک عصبی رادیوفرکوئنسی یا لیژنینگ فرکانس رادیویی فرآیندی است که از یک دستگاه تخصصی برای قطع هدایت عصبی به صورت نیمه دائمی استفاده می‌کند. اعصاب معمولا برای یک دوره 6-9 ماهه مسدود می‌شوند. اصل پایه‌ای فرکانس رادیویی، قرار دادن یک پروب الکترود عایق در بافت هدف است. ریشه کنی عصب با رادیوفرکوئنسی از امواج رادیویی برای تولید گرما در یک عصب مجاور خاص استفاده می‌کند. گرما عصب را از بین می‌برد و بنابراین درد را تسکین می‌دهد. هنگام کار بر روی مفاصل فاست پایین کمر برای اعصاب سمپاتیک ستون فقرات نیاز است بیمار بر روی شکم دراز بکشد و هنگام لیژنینگ ناحیه گردنی، باید در موقعیت نشسته باشد. روش ریشه کنی عصب راديوفرکوئنسی شبیه تزريق به مفصل نخاعی است. با این حال، تنها تفاوت این است که دو سوزن وارد می‌شوند. جهت قرار دادن صحیح هر سوزن از یک راهنمای فلورسکوپی استفاده می‌شود. پس از انجام فرآیند، امواج رادیویی رادیوفرکوئنسی از طریق هر سوزن هدایت می‌شوند. در حالی که فرایند ریشه کنی حدود دو دقیقه طول می‌کشد، کل عمل حدود 2 ساعت ادامه می‌یابد. بلوک عصبی رادیوفرکوئنسی دارای مزایای متعددی نسبت به سایر انواع روش‌های تسکین درد مانند تزریق در فاست‌ها می‌باشد. در اینجا لیستی از مزایای اصلی مطرح گردیده است:

  •  اندازه ضایعه را می‌توان با دقت کنترل کرد، بنابراین اجازه می‌دهد اعصاب کوچک بدون آسیب رساندن ناحیه مجاور و سایر اعصاب حسی تحت تاثیر قرار گیرد.
  •  بازیابی سریع و معمولا بی دردسر است، که به بیمار اجازه می‌دهد تا خیلی زود به فعالیت عادی خود بازگردد.
  •  ضایعات عصبی معمولا طولانی هستند و بدون تشکیل نروم بهبود می‌یابند.
  •  میزان عوارض جانبی و خطرات نسبتا کم است.
  •  وقتی درد عود می‌کند، تغییر در بافت عصبی را می‌توان در صورت لزوم تکرار کرد.
  •  این روش نسبت به تزریق در فاست‌ها از کارایی بیشتری برخوردار است و در کاهش درد موثرتر است.

لیزر نوکلئوتومی

sciatica-s4-symptoms

نوکلئوتومی زیر پوستی یک روش حداقل تهاجمی است که شامل حذف ماده درونی دیسک بیرون زده است که ریشه عصب یا نخاع را فشرده کرده است. نوکلئوتومی زیر پوستی تنها در صورتی توصیه می‌شود که درمان‌های محافظه کارانه مانند استراحت مطلق، داروهای مسکن، ورزش و فیزیوتراپی به کاهش علائم کمک نکنند. این روش با قرار دادن یک سوزن در دیسک آسیب دیده آغاز می‌شود. سپس آندوسکوپی  ديسك كمر به روش هيدروسيژن پروب تصویری مجهز به یک لیزر، بعضی یا تمام سلول‌های پالپی مرکزی را تبخیر می‌کند. این روش دو هدف را دنبال می‌کند:

  •  برای رفع فشار از ریشه عصب آسیب دیده یا نخاع
  • تغییر پالپ هسته‌ای اجازه می‌دهد تا جراح، در صورت نیاز، مواد باقی مانده دیسک را به دور از ریشه نخاع یا عصب هدایت کند. این فرآیند ممکن است در جلوگیری از بروز بیرون زدگی دردناک دیسک و هرنی دیسک در آینده مفید باشد.

در حالی که در اغلب موارد علائم هرنی دیسک ممکن است در عرض چند هفته تا چند ماه به خودی خود برطرف شود، نوکلئوتومی زیر پوستی ممکن است برای از بین بردن درد مزمن یا طولانی مدت ضروری باشد. این روش معمولا به صورت سرپایی انجام می‌شود و به بیماران اجازه می‌دهد که در همان روز برای استراحت و بهبودی سریع‌تر از جراحی به خانه بارگردند، که در صورت جراحی باز کمر به روش قدیمی ممکن نخواهد بود. علاوه بر این، چون یک برش کوچک ایجاد می‌شود، حداقل جای زخم باقی می‌ماند. این درمان با توموگرافی کامپیوتری (CT) و راهنمایی فلوروسکوپی انجام می‌شود و به نظر می‌رسد یک درمان ایمن و مقرون به صرفه برای فتق دیسک‌های بین مهره‌ای می‌باشد و به صورت فزاینده‎ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. این روش فرآیندی حداقل تهاجمی است و می‌تواند به صورت سرپایی انجام شود، نیاز به هیچ بیهوشی عمومی ندارد، در نتیجه هیچ جای زخم یا بی‌ثباتی ستون فقراتی ایجاد نمی‌کند، زمان بهبودی را کوتاه می‌کند، قابل تکرار است و مانع از جراحی باز که ضروری می‌باشد، نخواهد بود.

تزریق اوزون

اوزون درمانی یک روش تزریقی است که باعث تحریک و بازگشت جریان خون به بافت ها میشود و با مهیا کردن مواد لازم برای بافت های آسیب دیده باعث بازسازی و بهبودی آنها می شود .

در این روش بیمار به اتاق عمل برده می‌شود و با قرار دادن بالشت زیر شکم دمر می‌خوابد. ناحیه مورد نظر آماده، ضدعفونی و با پارچه مخصوص پوشانده می‌شود. این عمل معمولاً تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. این عمل به کمک  تصاویر فلوروسکوپی انجام می‌شود و دستگاه به گونه‌ای متمرکز می‌شود که تصویری واضح را برای مشاهده ناحیه آسیب دیده به دست دهد. سوزن به کمک تصاویر فلوروسکوپ وارد دیسک معیوب می‌شود و سپس 3 تا 10 سی سی مخلوط اکسیژن ـ اوزون درون دیسک تزریق می‌شود.

عوارض تزریق اوزون بسیار نادر است و گرفتگی عضلانی پس از عمل و درد سوزشی موقت است و بیمار معمولاً ظرف یک روز پس از عمل مرخص می شود.  تزریق اوزون میزان موفقیتی در حدود 80 درصد دارد.

 آندوسکوپی به روش هیدروسیژن  (آندوسکوپی به روش spine jet)

sciatica-s4-symptoms

آندوسکوپی ديسك كمر به روش هيدروسيژن روشی انقلابی برای درمان فتق دیسک است که در آن از نیروی آب برای رفع کمر درد استفاده می‌شود. هیدرودیسککتومی یا آندوسکوپی  ديسك كمر به روش هيدروسيژن، درمانی با حداقل تهاجم است که در آن جریان آب با سرعت بالا برای حذف بافت دیسک برآمده به کار برده می‌شود تا فشار روی دیسک از بین برود و به این ترتیب درد کمر و پا آرام شود. هیدرو دیسککتومی از دستگاهی با سرعت و جریان شدید سیال، موسوم به اسپاین جت (Spinejet) برای جدا کردن و زدودن بافت دیسک فرسوده و از بین بردن برجستگی دیسک استفاده می‌کند. در این عمل برخلاف لامینکتومی یا لامینوتومی و جراحی‌های باز معمولی یا آندوسکوپی، به هیچ وجه بافت استخوانی بریده نمی‌شود. آندوسکوپی  ديسك كمر به روش هيدروسيژن، درمانی سرپایی است و بیمار یک تا دو ساعت پس از اتمام عمل ترخیص می‌شود. هیدرودیسککتومی با استفاده از فلوروسکوپی انجام می‌شود، فلوروسکوپ دستگاهی است که تصاویری زنده از داخل بدن را روی نمایشگر نشان می‌دهد. انجام عمل تحت هدایت فلوروسکوپی کمک می‌کند تا متخصص دستگاه Spinejet را به دقت و بدون ایجاد برش بزرگتر، داخل دیسک ستون فقرات حرکت دهد. آندوسکوپی  ديسك كمر به روش هيدروسيژن معمولاً تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود.

 سایر روش های درمانی

روش های تکمیلی درمان درد رگ سیاتیک  کمر و پا طیفی گسترده از روش ها را دربرمی گیرند که هدف آن ها تسکین دردی است که بر اثر فشرده شدن ریشه های عصبی بوجود آمده است. یک یا ترکیبی از روش های درمانی ذیل معمولا همراه با تمرینات ورزش برای سیاتیک به افراد توصیه می شوند.

گرم کردن  و  سرد کردن

کیسه های گرمایشی و/ یا سرمایشی برای درد حاد عصب سیاتیک پا به آسانی در دسترس هستند و می توانند به آرام کردن درد پا بخصوص در مراحل اولیه کمک کنند. معمولا از روش یخ گذاشتن یا گرما دادن برای حدود 20 دقیقه استفاده شده این کار هر دو ساعت یکبار تکرار می شود. بیشتر افراد اول از یخ استفاده می کنند ولی برخی افراد درمی یابند که گرما درد را بیشتر تسکین می دهد. این دو روش را می توان جایگزین هم کرد.استفاده از کمپرس‌های سرد و گرم می‌تواند در کاهش و درمان درد پایین کمر نیز مؤثر باشد.

دارو

اگر دچار درد مداوم یا مشکل آفرین سیاتیک هستید، تعدادی داروهای مسکن وجود دارند که می توانند به شما کمک کنند. این داروها عبارتند از: • پاراستامول و داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن • داروهای مخدر مانند کدئین یا در موارد شدید مورفین • داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای (TCAs) مانند آمی تریپتیلین (این داروها در اصل برای درمان افسردگی طراحی شده اند ولی مشخص شده است که به تسکین درد اعصاب از جمله درد عصب سیاتیک کمر و پا هم کمک می کنند) • داروهای ضد تشنج مانند گاباپنتین (این داروها در اصل برای درمان بیماری صرع طراحی شده اند ولی مانند TCAs آن ها هم می توانند برای درمان درد اعصاب مفید باشند. این داروها برای همه مناسب نیستند بخصوص هنگامی که برای طولانی مدت مورد استفاده قرار گیرند؛ بنابراین بحث و گفتگو کردن با پزشک عمومی درمورد همه گزینه های موجود بسیار مهم است. برخی از این داروها همچنین می توانند در برخی افراد عوارض جانبی قابل ملاحظه ای بوجود آورند. اگر داروهای مسکنی که پزشک عمومی تجویز می کند کمکی نکنند، ممکن است بیمار برای درمان بیشتر به یک کلینیک تخصصی درد ارجاع داده شود.

درمان گیاهی و طب سنتی

گیاهان دارویی بسیاری برای کمک به مقابله طبیعی با درد و التهاب، در محیط پیرامون وجود دارند. این گیاهان دارویی به صورت کپسول، پماد، مرهم و روغن هایی که این گیاهان در آن ها خوابانده شده اند یافت می شوند. برای تسکین یافتن درد از گیاهان دارویی تازه یا خشک، جوشانده درست کنید یا از تنتورها، اکسیرها یا اسانس ها استفاده نمایید. همواره اطمینان حاصل کنید که در این رابطه با پزشک یا یک عطار حرفه ای گفتگو کنید زیرا ممکن است برخی گیاهان دارویی با داروهایی که مصرف می کنید تداخل داشته باشند. در اینجا به بهترین گیاهان دارویی که برای درد عصب سیاتیک، سلامتی عصب و التهاب رگ سیاتیک مورد استفاده قرار می گیرند پرداخته می شود:

  • پنجه شیطان
  • زغال اخته
  • زردچوبه
  • آرنیکا (تنباکوی کوهی)
  • درخت بید
  • گیاه عرقچین
  • ریشه گیاه Mullein از خانواده علف خنازیر
  • بابونه رومی
  • کلاری سیج
  • اسطوخودوس
  • جو دو سر
  • شیرین بیان

تغذیه و رژیم غذایی

در صورتی که غذا عامل تسکین درد عصب سیاتیک کمر و پا باشد، نتایج فوری نخواهند بود. پیش از اینکه بتوانیم نتایج را ارزیابی کنیم باید حداقل برای دو هفته متعهد و پایبند به تغییرات رژیم غذایی خود باشیم. آنگاه پایبندی به این تغییرات میزان بالای التهابی که فرد در حال تجربه آن است را کاهش خواهد داد. در هر حال، چنین چیزی تغییر در شیوه زندگی است نه یک راه چاره سریع ولی ارزشش را دارد.

  • نیاز است که رژیم غذایی فرد حاوی غذاهای سرشار از فیبر و مقدار زیادی میوه و سبزیجات باشد که از یبوست جلوگیری می کنند.
  • ماهی های روغن دار مانند سالمون، ساردین، شاه ماهی و ماهی خال مخالی و همینطور ماهی هالیبوت سرشار از اسیدهای چرب امگا 3 می باشند.
  • مقادیر متوسطی از گوشت گاوی که از علف تغذیه کرده است، آناناس تازه و همه انواع توت ها ضد التهاب بوده به بهبودی کمک می کنند و همچنین سیستم ایمنی بدن را تقویت می نمایند.
  • 2-3 فنجان چای سبز با خواص آنتی اکسیدان شگفت آور در روز
  • زردچوبه، سیر، زنجبیل
  • ویتامین های B در کاهش و درمان رگ سیاتیک کمر و پابسیار مهم هستند و در نخود سبز، اسفناج، لوبیای چشم بلبلی، آجیل، لوبیا چیتی، موز، سیب زمینی شیرین، غلات و نان های کامل و غنی شده، برنج سبوس دار و حبوبات یافت می شوند. اگر رژیم غذایی شما شامل مقادیر کافی از این مواد نیست از مکمل های B1 و بخصوص B12 یا ویتامین B کمپلکس (که شامل همه 8 نوع ویتامین B است) استفاده کنید.
  • غذاهای سرشار از ویتامین A مانند محصولات لبنی (شیر، ماست و پنیر)، هویج، سبزیجات برگدار به رنگ سبز تیره، میوه های پرتقالی رنگ مانند انبه و زردآلو، مارگارین غنی شده، تخم مرغ، ماهی خال مخالی و دیگر انواع ماهی های روغنی.
  • ویتامین C در میوه ها ( بخصوص مرکبات)، سیب زمینی های معمولی و شیرین، کلم، اسفناج، کلم بروکلی، گوجه فرنگی و سبزیجات سبز و زرد رنگ یافت می شود.
  • منابع ویتامین K عبارتند از موادی مانند کلم بروکلی و اسفناج، یونجه، روغن های گیاهی و غلات و حبوبات.
  • مقدار فراوانی آب بنوشید. بدن شما برای عمل کردن در سطحی بهینه به مقدار کافی آب نیاز دارد. افراد بالغ روزانه بین 5/1 تا 3 لیتر آب نیاز دارند.

کمر بند طبی و بریس

انواع بسیار مختلفی از بریس های کمر مخصوص درد سیاتیک کمر و پا وجود دارند که می توانید یکی را از میان آن ها انتخاب کنید. این بریس ها باعث ایجاد فشردگی و محافظت از کمر می شوند. آن ها با تقویت بخش تحتانی کمر و ناحیه ساکرال از کمر محافظت می کنند. ناحیه ساکرال ناحیه ای از کمر است که روی ساکروم قرار می گیرد. ساکروم یک استخوان مثلثی بزرگ در قاعده ستون فقرات می باشد. بریس های کمر مخصوص درد سیاتیک می توانند به کم کردن درد فرد و همچنین به قرارگیری بدن فرد در وضعیت بهتر کمک می کنند. چنین چیزی می تواند فشار وارده به کمر را کاهش دهد. میزان محافظت بریس های کمر مخصوص درد سیاتیک متفاوت است. ممکن است بریس هایی که سطح 3 محافظت را به فرد ارائه می دهند (محافظت پیشرفته) بهترین انتخاب برای درد سیاتیک باشند.

کلینیک امیدتوانایی ساخت و تهیه کمربند با قالب خود فرد را داشته و پیگیری روند تمرین درمانی با استفاده از دستگاه سونوگرافی صورت میپذیرد .

 تمرینات ورزشی و حرکات اصلاحی

ورزش های فیزیوتراپی که ترکیبی از تمرینات تقویتی، کششی و ایروبیک هوازی هستند تقریبا از اجزای اصلی در هر نوع برنامه درمانی سیاتیک هستند. هنگامی که بیماران در یک برنامه منظم از تمرینات تقویتی، کششی و ایروبیک شرکت می کنند درد سیاتیک آن ها می تواند سریع تر بهبود یابد و احتمال تکرار درد در آینده کمتر است. درمان سیاتیک با ورزش معمولا بر دو حوزه کلیدی متمرکز هستند:

  • تمرینات تقویتی: بسیاری از تمرینات نرمشی می توانند به تقویت ستون فقرات و رباط ها، تاندون ها و عضلات محافظ آن کمک کنند. بیشتر این تمرینات مخصوص کمر نه تنها بر بخش تحتانی کمر که بر عضلات شکمی و سرینی (باسن) و عضلات لگن متمرکز هستند.در صورتی که این عضلات قوی که دور ستون فقرات را گرفته اند در تمرینات با هم در نظر بگیریم می توانیم باعث تسکین درد شویم زیرا این عضلات از ستون فقرات محافظت می کنند آن را تراز نگاه می دارند و انجام حرکاتی که باعث راست شدن یا چرخیدن ستون فقرات می شوند را تسهیل می کنند و در همان حال احتمال آسیب یا صدمه دیدن را کاهش می دهند.
  • تمرینات کششی: کشش معمولا برای آرام کردن درد سیاتیک به افراد توصیه می شود. تمرینات کششی مخصوص سیاتیک برای هدف قرار دادن عضلاتی طراحی می شوند که هنگامی که سفت و غیر منعطف هستند ایجاد درد می کنند.  کشش همسترینگ تقریبا همواره بخش مهمی از برنامه تمرینات مخصوص سیاتیک است.

در ادامه تعدادی از تمرینات و حرکات اصلاحی برای کاهش و درمان درد سیاتیک کمر و پا آورده شده است.

کشش کمر:

keshesh

این تمرین برای کشش عضلات کمرعالی است بدون اینکه نیاز به اعمال زور خیلی زیادی باشد. تمرکر اولیه بر عضلات اکستنسور ستون فقرات،عضلاتی که دور ستون فقرات را فراگرفته‌اند و عضلات سرینی می باشد، انجام منظم این تمرین باعث کاهش درد عصب سیاتیک کمر و پا می شود.

  • به صورت دمر دراز بکشید. صورت رو به پایین باشد و هوا را به درون ریه ها بکشید.
  • در حالی که عضلاتی که دور ستون فقرات را فراگرفته اند را بکار می گیرید هوا را از ریه ها بیرون دهید
  • دوباره هوا را به درون ریه ها بکشید و در همان حال قفسه سینه و پاها را از زمین بلند کرده به کمرتان تا جایی که دچار کشش شود قوس بدهید.
  • هوا را از ریه ها بیرون دهید. کمر را به حالت اول بازگردانید.
  • این تمرین را 5-7 بار تکرار کنید.

پل:

pol

اگر تا کنون در عضلات بخش تحتانی کمر خود احساس "سفتی" کرده اید این تمرین برای شماست! تمرین پل بر مفصل بندی ستون فقرات متمرکز است که این به کشش مهره هایی کمک می کند که سفتی عضلات بخش تحتانی کمر را تسکین می دهند و باعث کاهش درد رگ سیاتیک می شود.

  • به صورت طاق باز روی زمین دراز بکشید. زانوها را خم کرده پاها را به صورت ثابت روی زمین قرار دهید. به منظور آماده شدن برای این تمرین هوا را به درون ریه ها بکشید.
  • هوا را از ریه ها بیرون دهید و لگن را به آرامی به داخل فشار دهید.
  • به حرکت دادن و بلند کردن ستون فقرات از زمین ادامه دهید و در حالی که بخش فوقانی کمر و کتف های خود را روی زمین نگاه داشته اید لگن را از زمین بلند کنید.
  • هوا را به درون ریه ها بکشید تا حالت خود را در بالای پل حفظ کنید.
  • هوا را از ریه ها بیرون بدهید، هر بار یکی از مهره های ستون فقرات را پایین آورده روی زمین بگذارید. به حالت اول برگردید.
  • این تمرین را 5-7 بار تکرار کنید.

پلانک:

disk3

این تمرین یکی از بهترین تمرینات برای تقویت کل بدن است. فقط مطمئن شوید که این تمرین را با به داخل بردن خیلی زیاد لگن بدرستی انجام می دهید تا از خم شدن کمر جلوگیری کنید. خم شدن کمر باعث همان چیزی که نمی خواهیم یعنی وارد آمدن فشار به بخش تحتانی کمر و تشدید درد رگ و عصب سیاتیک پا و کمر می شود. • رو به زمین قرار بگیرید، دست ها را در جلوی صورت قلاب کنید و در همان حال ساعد دست ها را به شکل عدد 7 روی زمین قرار دهید. • پاها را به عقب حرکت داده در حالت پلانک یا تخته قرار دهید و در همان حال شانه ها را مستقیما در بالای دست ها نگاه دارید، لگن را به داخل ببرید، عضلاتی که اطراف ستون فقرات را گرفته اند درگیر کنید و بدن را تراز نمایید. • این حالت را حفظ کرده و حداقل به اندازه 10 نفس عمیق بکشید و در همان حال با هر بار بیرون دادن هوا شکم را به درون بکشید و لگن را بیشتر به داخل ببرید.

سر رو به پایین:

disk4

بسیاری از اوقات کمر درد می تواند ناشی از سفتی عضلات همسترینگ باشد. در تمرین سگ رو به پایین، فرد نه تنها قادر به کشش کمر و تقویت دست هاست بلکه همچنین قادر به کشش عضلات همسترینگ است، این تمرین در کاهش درد عصب و رگ سیاتیک پا و کمر بسیار موثر است.

  • صاف بایستید، دست ها را روی زمین قرار دهید و در همان حال دست ها را در جلوی پاها حدود دو سه فوت به سمت بیرون حرکت دهید.
  • باسن خود را به سمت بالا ببرید. پاشنه پاها را به زمین فشار دهید (اگر نمی توانید پاشنه پاها را در تماس با زمین قرار دهید اصلا اشکالی ندارد. فقط از این کشش لذت ببرید.)

تمرین کششی قوس کامل پشت بدن

disk5

اگر بادی آرچر وسیله ای که در شکل نشان داده شده است را در اختیار ندارید، می توانید خم کردن کمر را بر روی یک توپ تمرین یا هر سطح گرد دیگری امتحان کنید.

  • روی لبه ای از بادی آرچر که تکان می خورد و با فاصله حدود 4-5 اینچ از لبه بنشینید. پاها را محکم روی زمین بگذارید و زانوها را خم کنید.
  • هوا را به درون ریه ها بکشید، و همانطور که ستون فقرات را به آرامی بر روی بادی آرچر گرد می کنید لگن را به داخل ببرید و مطمئن شوید که ستون فقرات به خوبی با قوس بادی آرچر (یا هر سطح انحنا داری که از آن استفاده می کنید) هماهنگ است. زانو ها را را به صورت خم نگاه دارید.
  • در حالی که پاها را صاف می کنید کف پاها را به زمین فشار دهید تا بادی آرچر را به عقب تکان دهید و کشش را شدیدتر نمایید.
  • دست ها را به بالای سر ببرید و کشش را کاهش دهید.
  • حالت کشش را حفظ کنید و حداقل به اندازه 10 نفس عمیق نفس بکشید.

جراحی باز

اگر درد عصب سیاتیک کمر و پا شدید باشد و ظرف شش تا دوازده هفته بهتر نشود، عموما در نظر گرفتن جراحی بخش تحتانی کمر عاقلانه است. بسته به علت سیاتیک و مدت درد سیاتیک به طور معمول یکی از دو عمل جراحی ذیل در نظر گرفته خواهد شد:

  • میکرودیسککتومی (یا جراحی باز کوچک)
  • لامینکتومی ناحیه کمری ( جراحی باز رفع فشار)

میکرودیسککتومی

در مواردی که درد سیاتیک کمر و پا به خاطر بیرون زدگی دیسک کمر است، ممکن است میکرودیسککتومی یا جراحی باز کوچک با بزرگنمایی برای بیمار در نظر گرفته شود. در این عمل جراحی قسمتی از دیسک دچار بیرون زدگی که به عصب فشار وارد می کند برداشته می شود.  این عمل جراحی عموما 4 تا 6 هفته بعد از اینکه درد شدید با روش های غیر جراحی تسکین نیافت در نظر گرفته می شود. درصورتی که درد و ناتوانی بیمار شدید باشد، عمل جراحی زودتر از 4 تا 6 هفته هم برای بیمار در نظر گرفته می شود.  به عنوان یک قانون کلی، حدود 90% تا 95% از بیماران بعد از این نوع عمل جراحی، تسکین درد سیاتیک را تجربه خواهند کرد.

لامینکتومی

در مواردی که درد سیاتیک به خاطر تنگی کانال فقرات کمری باشد، ممکن است لامینکتومی ناحیه کمری به بیمار توصیه شود. در این عمل جراحی، قسمت کوچکی از استخوان و/ یا مواد دیسک کمر که به ریشه عصب فشار وارد می کند برداشته می شود. اگر تنگی کانال نخاعی باعث شود تحمل بیمار برای انجام فعالیت تا سطح غیرقابل قبولی پایین بیاید، آنگاه ممکن است عمل جراحی لومینکتومی به عنوان یک گزینه به بیمار پیشنهاد شود. ممکن است سلامت عمومی بیمار هم یکی از مواردی باشد که برای انجام دادن یا ندادن این عمل جراحی در نظر گرفته می شود. بعد از لامینکتومی ناحیه کمری ( که جراحی باز رفع فشار هم نامیده می شود)، به طور معمول حدود 70% تا 80% از بیماران تسکین درد عصب سیاتیک خود را تجربه خواهند کرد.

پیشگیری

برخی عواملی که منبع درد سیاتیک هستند مانند بیماری دژنراتیو یا تخریبی دیسک، کشیدگی عضلات کمر بواسطه بارداری و زمین خوردن های تصادفی قابل پیشگیری نیستند. هرچند ممکن است پیشگیری از کلیه موارد سیاتیک امکان پذیر نباشد ولی می توان برای محافظت از کمر و کاهش خطر سیاتیک اقداماتی را انجام داد.

  • تکنیک های درست بلند کردن اجسام را تمرین کنید. اجسام را در حالی که کمرتان صاف است بلند کنید، همراه با بالا آوردن لگن و پاها بلند شوید و جسم را نزدیک قفسه سینه خود نگاه دارید. از این تکنیک برای بلند کردن هر چیزی صرف نظر از اینکه چقدر سبک است استفاده کنید تا از بروز بیماری درد رگ سیاتیک جلوگیری شود.
  • از کشیدن سیگار که تخریب دیسک ها را گسترش می دهد خودداری یا سیگار کشیدن را ترک کنید.
  • به طور منظم ورزش کنید تا عضلات کمر و شکم خود را که در جهت محافظت از ستون فقرات عمل می کنند تقویت کنید.
  • حالت قرار گیری بدنتان در هنگام نشستن، ایستادن و خوابیدن خوب باشد. حالت خوب قرارگیری بدن به کاهش فشار وارده به بخش تحتانی کمر کمک می کند.
  • از نشستن به مدت طولانی خود دداری کنید.

درد عصب و رگ سیاتیک کمر وپا عمدتا با علائم درد یکطرفه پا که از کمر و باسن شروع می شود و در طول پا انتشار می یابد، این درد معمولا خود نشانه ای از یک بیماری دیگر می باشد. درمان درد عصب سیاتیک کمر وپا عمدتا به روش بدون جراحی انجام می شود، تقویت عضلات کمر و شکم در کمک به کاهش و درمان درد رگ سیاتیک بسیار موثر می باشد.

خبر خوش برای بیشتر افراد این است که سیاتیک معمولا خود به خود بهتر خواهد شد و فرآیند بهبودی برای بیشتر افراد تنها چند روز یا چند هفته طول خواهد کشید. به طور کلی، اکثریت قریب به اتفاق موارد تکرار درد رگ سیاتیک ظرف مدت زمان شش تا دوازده هفته بهبود می یابند. معمولا باید بعد از تسکین درد اولیه یک برنامه فیزیوتراپی و تمرینات ورزشی را دنبال کرد تا درد آرام شود به حداقل برسد و از هر گونه درد مداوم سیاتیک جلوگیری شود.متخصصان مراقبت از ستون فقرات به شیوه غیر جراحی وجود دارند که در درمان علائم بیماری سیاتیک تخصص دارند و عبارتند از فیزیوتراپ ها، متخصصان پزشکی فیزیکی و توانبخشی و متخصصان پزشکی درد که همه برای تسکین درد و کمک به جلوگیری از عود درد سیاتیک پا و کمر در آینده آموزش های تخصصی دیده اند. راههای درمان سیاتیک بدون جراحی برای اغلب افراد موثر واقع می شود و علائم درد سیاتیک از بین می رود و تنها در موارد کمی به درمان رگ سیاتیک با استفاده از جراحی نیاز است.