تحقیقات نشان داده است که بالا بودن سطح استرس عاطفی و روانی میتواند باعث بروز درد فیزیکی شود که اغلب در ناحیه گردن و شانهها خود را نشان میدهد. این نوع درد مزمن با تحریک پذیری، خستگی و حتی افسردگی ارتباط دارد. همه ما در مراحل مختلف زندگی خود دچار استرس میشویم که استرس میتواند منشاء شغلی یا فردی داشته باشد. بدن ما به نحوی طراحی شده است که میتواند تا حدودی به کنترل استرس بپردازد. هنگامی که ما به طور مداوم تحت استرس و اضطراب قرار میگیریم و ذهن درگیر میشود بدن شروع به واکنش نشان دادن خواهد کرد و این مسئله به صورت سفتی و گرفتگی عضلانی و حتی درد مفصل بروز میکند. کنترل این نوع درد معمولاً با کنترل استرس شروع میشود. علاوه بر کنترل سطح استرس میتوان از روشهای دیگر برای تسکین درد مزمن و درد ناشی از استرس استفاده کرد.
متخصصین مرکز جامع توانبخشی امید برای تشخیص علت انواع گردن درد از جمله گردن درد عصبی از بهترین روش های عکسبرداری استفاده می کنند. بعد از تشخیص علت درد، بهترین برنامه درمانی با رویکرد پلکانی برای بیمار تجویز میشود. درمان از روش های ساده مانند ورزش، کمربند طبی، دارو، ماساژ و فیزیوتراپی آغاز میشود. در صورت لزوم درمان های پیچیده تر مانند انواع تزریق تحت هدایت دستگاه سونوگرافی برای بیمار انجام خواهد شد.
ارتباط بین استرس و درد

هنگامی که ما تحت استرس قرار میگیریم بدن دستخوش تغییرات فیزیکی میشود. سیستم کنترل کننده استرس در بدن به آماده سازی ذهن و عضلات برای نبرد و مبارزه با استرس خواهد پرداخت. این امر باعث به وجود آمدن تغییرات قابل مشاهده در بیمار خواهد شد. برخی از روشهایی که بدن به استرس واکنش نشان میدهد عبارتند از:
- افزایش ضربان قلب زمانی به وجود میآید که بدن تحت استرس قرار میگیرد.
- هنگامی که ما دچار استرس میشویم بدن به تولید هورمون استرس یا همان هورمون کورتیزول و آدرنالین میپردازد.
- فشار خون زمانی افزایش پیدا میکند که بدن تحت استرس قرار میگیرد.
- افزایش گرفتگی عضلات
هنگامی که بدن دچار استرس میشود عضلات منقبض میگردند، شانهها جمع میشوند، سر و گردن به سمت پایین متمایل میشوند و نخاع تحت فشار و فشردگی قرار میگیرد. این واکنش طبیعی به بدن کمک میکند برای مواجهه با چالشهای فیزیکی آماده شود. البته استرس و چالشهای دنیای مدرن فیزیکی نیستند و معمولاً با گرفتگی عضلات همراه نمیشوند. با گذر زمان گرفتگی عضله باعث بروز درد و ناراحتی قابل توجهی خواهد شد. در حقیقت درد گردن یکی از انواع مختلف دردهایی است که افراد در هنگام بروز استرس و تنش جسمی و ذهنی با آن مواجه میشوند. سایر دردهایی که به علت استرس بروز میکند عبارتند از درد کمر، درد شانه و سردرد.
تستهای مخصوص برای مشخص کردن درد گردن ناشی از استرس
اگر شما به طور مداوم دچار درد گردن میشوید باید به پزشک مراجعه کنید تا شما را ارزیابی نماید. پزشک پس از انجام معاینات اولیه سعی میکند علت بروز درد را مشخص نماید و سپس روشهای درمانی مناسب را توصیه خواهد کرد. در صورتی که شما دچار درد شدید هستید یا آن که دچار آسیب دیدگی جدی سر و گردن شده اید، با مشکلاتی از قبیل از دست دادن کنترل مثانه یا روده مواجه شده اید یا دچار بی حسی و تغییر حس در ناحیه دست و پا شده اید مراجعه فوری به پزشک کاملاً ضروری است. پزشک ابتدا به ارزیابی توانایی شما برای تکان دادن سر و چرخاندن آن به چپ و راست، جلو و عقب و طرفین میپردازد. او سپس به بررسی حالت گردن و شانه و حرکات آنها خواهد پرداخت و سپس به معاینه عضلات سر گردن و قسمت فوقانی کمر و همچنین شانهها میپردازد تا بتواند درد و گرفتگی آنها را مشخص کند. پزشک سپس از تستهای مخصوص ارزیابی قدرت، حس و عکس العمل این اعضا استفاده میکند. در برخی موارد پزشک درخواست انجام تستهای عکسبرداری از قبیل عکسبرداری توسط اشعه ایکس، سی تی اسکن، ام آر آی و تستهای مخصوص ارزیابی عملکرد عضله و عصب را خواهد داد. نیاز به انجام تستهای تشخیصی و انتخاب نوع آنها به سن بیمار، علائم او سابقه پزشکی و نتایج حاصل از معاینات اولیه بستگی دارد.
درمان گردن درد عصبی
در تعداد زیادی از موارد درد گردن به کمک روشهای درمانی غیر جراحی از قبیل داروی مسکن، کمپرس سرد و گرم، ماساژ درمانی و تمرینات تقویتی و کششی در منزل بهبود پیدا میکند. در صورتی که پس از چند هفته استفاده از روشهای درمانی مراقبتی همچنان درد شما از بین نرفته باشد و دچار محدودیت حرکتی باشید باید به پزشک مراجعه کنید تا به انجام ارزیابیهای بعدی بپردازد.
استفاده از کمپرس یخ
در تعداد قابل توجهی از بیماران استفاده از کمپرس یخ در ناحیه دردناک میتواند به کنترل درد گردن کمک کند. به طور کلی در مواردی که بیمار دچار آسیب دیدگی شدید شده است استفاده از کمپرس یخ در مراحل اولیه که بیمار دچار تورم شده است توصیه میگردد. شما میتوانید به منظور رفع سفتی و گرفتگی عضلات خود از کمپرس یخ حوله یخ زده یا بسته سبزیجات منجمد استفاده کنید و آن را روی موضع دردناک قرار دهید. از قرار دادن کمپرس یخ به طور مستقیم روی ناحیه دردناک بدن خود اجتناب کنید زیرا باعث سوختگی پوست خواهد شد و باید ابتدا آن را درون یک کیسه پلاستیکی بریزید و سپس کیسه حاوی یخ را درون یک تکه پارچه قرار داده و آن را روی موضع مورد نظر قرار دهید. به این ترتیب از سوختگی و آسیب دیدگی پوست جلوگیری خواهد شد. به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه کمپرس یخ را روی موضع مورد نظر قرار دهید تا سرما بتواند به درون بافتهای عمیق بدن نفوذ کند. هر دو تا چهار ساعت یک بار این حرکت را تکرار کنید تا علائم شما بهبود پیدا کند. در صورت استفاده بیش از حد از کمپرس یخ به ویژه در مواردی که بیمار به طور صحیح از پوست خود محافظت نمیکند احتمال آسیب دیدگی پوست مطرح خواهد شد. به این ترتیب بیمار باید هر بار که از کمپرس یخ استفاده میکند به طور صحیح پوست خود را ارزیابی نماید و به بررسی تغییر رنگ پوست از قبیل تیره شدن یا روشن شدن نواحی مورد نظر بپردازد. بیمار در صورتی که متوجه تغییر رنگ پوست خود شده باشد باید به پزشک مراجعه کند.
استفاده از کمپرس گرم
استفاده از کمپرس گرم میتواند به کاهش درد گردن کمک کند. برای این کار بیمار میتواند به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه از دوش آب گرم، حمام آب داغ یا حوله گرم و مرطوب استفاده کند. در صورتی که بیمار قصد استفاده از حوله گرم را دارد باید مراقب باشد که دچار آسیب دیدگی پوست نشود.
کاهش استرس
استرس عاطفی باعث افزایش گرفتگی عضله و اختلال در فرآیند بهبود خواهد شد. کاهش استرس میتواند از عود مجدد درد گردن جلوگیری کند. استفاده از تکنیکهای ریلکسیشن به کاهش گرفتگی اسکلتی عضلانی کمک خواهد کرد. یکی از این تکنیکهای ریلکسیشن و نفس عمیق کشیدن و حفظ کردن نفس به مدت چند ثانیه و سپس بازدم کامل میباشد. حدود چند ثانیه به طور طبیعی نفس بکشید سپس این فرآیند را تکرار کنید. سایر فعالیتهایی که میتواند به کاهش استرس کمک کنند عبارتند از مدیتیشن، برنامههای مخصوص کنترل استرس، رفتار درمانی و آرام سازی عضلات بدن.
اصلاح حالت بدن

شما میتوانید با انجام دادن برخی فعالیتها و حرکات خاص که بر اصلاح حالت طبیعی گردن و کاهش گرفتگی رباط و عضلات گردن تاکید دارند به کاهش درد خود کمک کنید. شما باید سعی کنید به هیچ عنوان گردن خود را خارج از دامنه طبیعی حرکات آن را به چرخش در نیاورید تا ریسک گرفتگی و درد گردن به حداقل برسد. توجه کردن به نکات زیر میتواند کمک کننده باشد:
- از نشستن در یک حالت به مدت طولانی خودداری کنید. اگر شما به واسطه شغلی که دارید باید مدت طولانی پشت میز بنشینید و سعی کنید به صورت دوره ای هر ۵ دقیقه یک بار کمی استراحت کنید. فواید مانیتور موازی با سطح چشم شما باشد تا از نگاه کردن و چرخاندن گردن به سمت بالا و پایین جلوگیری شود. تغییرات سطح بینایی یا نیاز به عینک جدید یکی دیگر از مواردی است که باید به آن توجه کنید زیرا با تأثیرات مهمی در نحوه حالت سر و گردن برای مطالعه همراه هستند.
- از تحت فشار قرار دادن قسمت فوقانی کمر خود ناشی از حمله کردن کوله پشتی سنگین یا بغل کردن کودک خودداری کنید و در عوض سعی کنید از کیف چرخدار، کیف دستی چرخ داد و کالسکه مخصوص نوزاد استفاده کنید.
- از انجام دادن کارهایی که شما مجبور هستید سر خود را در ارتفاع بالاتری قرار بدهید خودداری کنید زیرا قرار گرفتن سر به مدت طولانی در این حالت باعث درد گردن خواهد شد.
- با قرار دادن شانههای خود به سمت پایین و عقب سعی کنید به حفظ حالت صحیح سر خود بپردازید. باید بدن و گردن شما در یک راستا قرار داشته باشند و از قوز کردن به سمت جلو خودداری کنید. به حالت گردن و بازوی خود در هنگام استفاده از موبایل و گوشی تلفن توجه داشته باشید.
- از محافظ بازو مخصوص صندلی ماشین و میز کار استفاده کنید. هنگام نشستن در ماشین باید توجه داشته باشید که ستون فقرات و سر شما در بهترین حالت ممکن قرار بگیرند تا از وارد شدن فشار به گردن جلوگیری شود.
- اگر شما به پشت میخوابید میتوانید با قرار دادن یک بالش کوچک زیر گردن خود آن را در حالت خنثی قرار دهید و در صورتی که به پهلو میخوابید به اندازه کافی بالش زیر سر خود بگذارید تا سر و گردن و بدن شما در یک راستا قرار بگیرند. در صورتی که شما به پشت میخوابید میتوانید یک عدد بالش را زیر زانوهای خود قرار بدهید تا ستون فقرات شما صاف شود و عضلات گردن در حالت مناسب قرار بگیرند. از خوابیدن روی شکم و در حالتی که سر به یک طرف چرخیده است به شدت خودداری کنید.
- هنگام حمل کردن اشیا تا حد ممکن آنها را به بدن خود نزدیک کنید و از کشیدن بازوهای خود به سمت خارج اجتناب نمایید.
مصرف داروی مسکن

استفاده از داروهای مسکن از قبیل داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب یا استامینوفن میتواند به کاهش درد گردن کمک کند. در صورتی که درد گردن شما به کمک داروهای غیر استروئیدی ضد التهاب یا استامینوفن تسکین پیدا نکرد و همچنان دچار اسپاسم شدید عضلات گردن هستید پزشک به تجویز شل کننده عضلانی خواهد پرداخت. در صورتی که علیرغم مصرف این داروها همچنان درد شدید گردن را احساس کنید ممکن است پزشک به تجویز داروی مسکن قوی تر از قبیل ترامادول به مدت کوتاه بپردازد. از آنجایی که ترامادول یک داروی مسکن بسیار قوی است و با خطرات و عوارضی از قبیل وابستگی یا اعتیاد همراه میباشد به همین دلیل پزشک در هنگام تجویز این دارو کاملا احتیاج میکند و به مدت کوتاه استفاده از دوز خفیف آن را توصیه خواهد کرد. در صورتی که علیرغم مصرف ترامادول به مدت ۶ هفته درد شما کاهش پیدا نکرده باشد یا آن که درد باعث اختلال در فرآیند خواب شده باشد ممکن است پزشک تجویز برخی داروهای ضد افسردگی خاص بپردازد.
ماساژ درمانی

ماساژ درمانی میتواند برای رفع گرفتگی عضله بسیار کمک کننده باشد. انواع مختلفی از ماساژ وجود دارد که شما میتوانید بر اساس نوع مشکل خود از آنها استفاده کنید. در صورتی که قصد دارید از ماساژ درمانی برای کنترل درد گردن خود استفاده کنید باید به یک پزشک با تجربه مراجعه کنید که در زمینه درمان افراد مبتلا به درد گردن تخصص دارد.
طب سوزنی

طب سوزنی روشی است که از تعدادی سوزن بسیار نازک استفاده میکنند و آنها را وارد نقاط خاصی از بدن مینماید. این نقاط مسیرهای ورود و خروج انرژی درون بدن هستند. تعداد زیادی از متخصصین طب سوزنی در زمینه درمان افراد مبتلا به درد گردن تخصص دارند که شما میتوانید به یکی از آنها مراجعه کنید تا به رفع مشکل شما بپردازد.
فیزیوتراپی

اگرچه هدف نهایی فیزیوتراپی این است که درد شما کاهش پیدا کند چند مرحله بسیار مهم وجود دارد که متخصص فیزیوتراپی از آنها به منظور کاهش درد و بهبود عملکرد بدن استفاده میکند. این موارد به شرح زیر میباشند اما فقط به این نکات محدود نمیباشد:
- حالت بدن در طول روز در بروز درد و سردردهای ناشی از استرس تأثیر بسیار زیادی دارد. متخصص فیزیوتراپی روشهای خاصی را به منظور حفظ حالت صحیح بدن و افزایش توانایی عملکردی آن در طول روز ارائه خواهد کرد.
- متخصص فیزیوتراپی با آموزش تمرینات مخصوص تقویت عضلات کنترل کننده گردن و قسمت فوقانی بدن خواهد پرداخت تا حالت بدن شما اصلاح گردد و توانایی شما برای ایستادن و نشستن به مدت طولانی افزایش پیدا کند.
- متخصص فیزیوتراپی از درمان دستی و حرکات مخصوص کشش عضلات پشت گردن به منظور تسکین درد و افزایش توانایی حرکتی استفاده میکند.
ورزش کردن

پزشک با توجه به موقعیت شما، همکاری با متخصص فیزیوتراپی به منظور طراحی یک برنامه ورزشی تخصصی را توصیه خواهد کرد. این برنامه فردی شامل تمرینات ورزشی، کششی و تقویتی و پایدار کننده است. متخصصین فیزیوتراپی نحوه انجام این تمرینات ورزشی را به شما آموزش خواهد داد تا بتوانید در منزل به تکرار آنها بپردازید و شاهد بهبود خود باشید. برخی از بیماران متوجه شده اند که انجام دادن آن دسته از فعالیتهایی که بر عملکرد ذهن و بدن تاثیر میگذارد از قبیل یوگا و تای چی بسیار کمک کننده است. هدف از انجام هر یک از این فعالیتهای ورزشی بهبود درد و افزایش توانایی عملکردی شما برای انجام فعالیتهای روزمره میباشد تا بتوانید ضمن حفظ فعالیت جسمانی خود به کاهش استرس و اضطراب تان کمک نمایید.
درمان دستی و دستکاری کردن ستون فقرات

به حرکت در آوردن ستون فقرات و انتخاب یکی از روشهایی است که توسط متخصص درمان دستی، متخصص فیزیوتراپی، پزشک، متخصص ماساژ و سایر پزشکان با هدف کنترل درد کمر و گردن انجام میشود. درمان دستی در صورتی که با تمرینات ورزشی همراه شود نتایج بسیار خوبی را به وجود خواهد آورد. درمان دستی و به حرکت در آوردن مفصل جز تمرینات بسیار سبک هستند که باعث بهبود عملکرد مفصل و بافت نرم و افزایش انعطاف پذیری آنها خواهند شد. اگرچه برخی از افراد متوجه شده اند که به حرکت در آوردن نخاع میتواند به کاهش درد آنها کمک کند تحقیقات انجام شده نشان داده است که انجام دادن برخی روشهای درمانی که با تکان دادن یک عضو همراه میباشند ریسک آسیب دیدگی را افزایش میدهند. درمان دستی و اصلاح مسابقات ستون فقرات ناحیه گردن در بیماران مبتلا به اختلالات خاص از قبیل تنگی کانال نخاعی گردنی، رادیکولوپاتی گردنی یا میلوپاتی اسپوندیلیت گردن توصیه نمیشود. گاهی اوقات پزشک از برخی ابزارهای مخصوص به منظور اعمال فشار به بافتهای عمیق بدن میپردازد تا به درمان آن نواحی کمک کند. در برخی موارد پزشک از روشهای تهاجمی از قبیل سوزن خشک استفاده میکند. سوزن خشک هیچ ارتباطی با طب سوزنی یا تزریق دارو ندارد. شواهد و مدارک چندانی وجود ندارد که نشان دهد استفاده از این روش باعث تسکین درد یا تسریع فرآیند بهبود خواهد شد. در صورتی که شما قصد دارید به درمان دستی ستون فقرات خود بپردازید باید با پزشکتان صحبت کنید و اطمینان حاصل نمایید که این روش هیچ گونه مشکلی را برای شما به وجود نمیآورد.
تزریق در نقاط ماشهای
پزشک در این روش به تزریق داروی بی حسی موضعی به درون عضلات نقاط خاصی از بدن میپردازد. پزشک زمانی این روش را توصیه میکند که روشهای درمانی مراقبتی باعث بهبود درد نشده باشند. با این حال شواهد و مدارک چندانی وجود ندارد که نشان دهد تزریق در نقاط ماشه ای باعث کاهش درد و تسریع فرایند بهبود میشود. تزریق استروئید در نقاط ماشه ای عضلات گردن توصیه نمیشود زیرا با خطر آسیب دیدگی عضلات همراه است.
روان درمانی
افراد مبتلا به دردمان گردن میتوانند از یک روش درمانی که رفتار درمانی شناختی نام دارد بهره مند شوند. رفتار درمانی شناختی شامل یادگیری برخی تکنیکهای خاص برای مثبت فکر کردن و مشخص کردن هدف برای فعالیتهای خود و تلاش برای دستیابی به آنها میباشد. تکنیکهای مخصوص رفتار درمانی شناختی توسط متخصص روانشناسی، متخصص فیزیوتراپی و سایر متخصصین آموزش جدید انجام خواهد شد. برخی از افراد هم چنین متوجه شده اند که کاهش استرس توانسته است به کنترل درد گردن آنها کمک کند. این افراد در برنامههای گروهی شرکت کرده اند و به کمک یک فرد آموزش دیده و با تجربه انجام تکنیکهای مخصوص ریلکسیشن و مدیتیشن پرداخته اند. یادگیری تکنیکهای مخصوص ریلکسیشن و کنترل استرس میتواند به کنترل سطح درد شما کمک کند.



