آیا عمل دیسک کمر خطرناک است؟ خطرات ناشی از جراحی دیسک کمر کدامند؟

فردی که دچار فتق دیسک میشود، ممکن است دردی را متحمل شود که فعالیت های روزانه و زندگی عادی او را مختل کند. با اینکه جراحی تنها را تسکین این عارضه نیست اما ممکن است برخی از افراد برای کاهش درد و سایر علائم نیاز به جراحی فتق دیسک داشته باشند.

نوع جراحی که برای این عارضه اعمال میشود، به عوامل مختلفی بستگی دارد. این موارد شامل محل فتق دیسک، شدت درد و میزان ناتوانی ناشی از آن است.

فتق دیسک چیست؟

ستون فقرات از استخوان های منفرد، به نام مهره تشکیل شده است. دیسک های بین مهره ای، دیسک هایی غضروفی هستند که ما بین این مهره ها قرار دارند.

وظیفه دیسک‌های بین مهره‌ای، حمایت از ستون فقرات است و به عنوان ضربه‌گیر بین این مهره‌ها عمل می‌کند.

به طور معمول ۲۳ دیسک در ستون فقرات انسان وجود دارد. هر دیسک از سه جزء تشکیل شده است:

• هسته پالپوزوس: این قسمت ژله مانند داخلی دیسک است که به ستون فقرات انعطاف و استحکام می بخشد.
• فیبروز حلقوی: لایه بیرونی سخت دیسک است که هسته پالپوزوس را احاطه کرده است.
• صفحات انتهایی غضروفی: تکه های غضروفی هستند که بین دیسک و مهره های مجاور آن قرار می گیرند.

فتق دیسک زمانی رخ میدهد که فیبروز حلقوی پاره شده یا ترکیده باشد. این آسیب و پارگی، موجب میشود تا مواد داخل هسته ی پالپوس به کانال نخاعی فشار وارد کند. گاهی اوقات، مواد داخل هسته می‌توانند روی عصب فشار بیاورند و باعث درد شوند و حرکت فرد را نیز تحت تأثیر قرار دهند.

همه ساله، حدود ۵ تا ۲۰ نفر از هر ۱۰۰۰ بزرگسال، در محدوده سنی بین ۲۰ تا ۴۹ سال، دچار فتق دیسک میشوند.

فتق دیسک می تواند در هر نقطه از ستون فقرات رخ دهد. دو محل رایج فتق دیسک، عبارتند از ستون فقرات کمری و ستون فقرات گردنی. ستون فقرات کمری به قسمت پایین کمر اشاره دارد، در حالی که ستون فقرات گردنی به ناحیه گردن اشاره دارد.

چه افرادی به جراحی نیاز دارند؟

اکثر فتق دیسک ها نیازی به جراحی ندارند. در ۹ نفر از هر ۱۰ نفر، علائم طی چند روز تا هفته برطرف می شوند.

برخی از افرادی هم که فتق دیسک دارند، گاها هیچ علائمی ندارند.

اما گاهی اوقات فتق دیسک به عصب ستون فقرات فشار می آورد. این می تواند باعث درد، بی حسی یا ضعف در بخشی از بدن شود که عصب در آن حرکت می کند.

اگر درد بیمار با درمان های محافظه کارانه مانند مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs) و فیزیوتراپی، تسکین نیابد، فرد باید با پزشک خود صحبت کند و پزشک ممکن است بسته به میزان درد و ناتوانی فرد، جراحی را به او توصیه کند.

در مواردی نادر، فتق دیسک ممکن است بر اعصاب کنترل کننده مثانه و روده نیز تأثیر بگذارد. در اینصورت جراحی برای کاهش فشار روی اعصاب و بازیابی عملکرد مثانه و روده ضروری خواهد بود.

انواع جراحی

هدف از جراحی فتق دیسک، کاهش فشار روی عصب و در نتیجه کاهش درد و سایر علائم بیمار است.

پزشک ممکن است از یکی از سه تکنیک زیر برای کاهش فشار روی عصب استفاده کند:

• دیسککتومی باز: پزشک جراح، جراحی باز را برای برداشتن قسمت فتق دیسک انجام می دهد.
• جراحی آندوسکوپی ستون فقرات: جراح از یک لوله نازک بلند یا آندوسکوپ برای برداشتن قسمت فتق کرده ی دیسک استفاده می کند. این روش کم تهاجمی است و نیاز به یک برش کوچک دارد. فقط یک بریدگی کوچک ایجاد می شود که در نتیجه بهبودی سریعتری نیز حاصل می شود.
• جراحی هسته دیسک ستون فقرات: جراح از ابزارهایی برای دسترسی به هسته دیسک ستون فقرات استفاده می کند و سپس از خلاء برای برداشتن هسته استفاده می کند. این عمل باعث کوچکتر شدن دیسک ستون فقرات می شود و فشار روی عصب را کاهش می دهد. جراحی تنها در صورتی امکان پذیر است که لایه بیرونی دیسک آسیب ندیده باشد.

سایر جراحی های فتق دیسک عبارتند از:

لامینوتومی یا لامینکتومی

لامینا بخشی از مهره است که کانال نخاعی را می پوشاند و از آن محافظت می کند. گاهی اوقات، پزشکان برای ترمیم فتق دیسک نیاز به برداشتن بخشی از لامینا یا تمام آن دارند.

لامینوتومی شامل برداشتن بخشی از لامینا است، در حالی که لامینکتومی به معنای برداشتن کل لامینا است.

هر دو روش شامل ایجاد یک برش کوچک در مرکز کمر یا گردن بر روی ناحیه فتق دیسک است. پس از برداشتن بخشی از لامینا یا تمام آن، جراح دیسککتومی را برای برداشتن فتق دیسک انجام می دهد.

عمل لامینوتومی و لامینکتومی می تواند کمری یا گردنی باشد:

• کمری: به تسکین درد پا یا درد سیاتیک که فتق دیسک در ناحیه کمر ایجاد کرده، کمک میکند.
• گردنی: به تسکین درد گردن و اندام فوقانی که فتق دیسک در ناحیه گردن ایجاد کرده، کمک می کند.

عمل فیوژن ستون فقرات 

پس از لامینوتومی یا لامینکتومی، انجام عمل فیوژن ستون فقرات (SF) ممکن است برای تثبیت وضعیت ستون فقرات ضروری باشد. فیوژن شامل اتصال دو استخوان به هم با پیچ است.

افرادی که تحت عمل فیوژن قرار گرفته اند ممکن است درد داشته باشند و احساس کنند که این عمل، آنها را در انجام برخی حرکات خاص محدود می کند.

احتمال نیاز بیمار به عمل فیوژن، بستگی به محل فتق دیسک دارد. به طور معمول، لامینوتومی کمر به فیوژن نیاز دارد.

اگر جراح از جلوی گردن عمل کند، لامینوتومی گردن نیاز به فیوژن دارد. اگر جراح از پشت گردن عمل کند، به ندرت به انجام فیوژن نیاز است. نقطه ای که جراح آنرا جراحی می کند هم به محل دقیق فتق دیسک بستگی دارد.

برخی از افرادی که تحت لامینوتومی قرار می‌گیرند ممکن است کاندید عمل جراحی جایگزینی دیسک مصنوعی به جای فیوژن باشند.

جراحی تعویض دیسک مصنوعی

جراحی تعویض دیسک مصنوعی (ADS) جایگزینی برای عمل فیوژن ستون فقرات است. در جراحی تعویض دیسک مصنوعی، جراح یک دیسک مصنوعی را جایگزین دیسک آسیب دیده می کند.

جراحان عقیده دارند که معمولاً این روش نسبت به عمل فیوژن، درد کمتری داشته و محدودیت حرکت کمتری در بیمار ایجاد میشود.

میزان موفقیت جراحی فتق دیسک

عمل فتق دیسک به طور طبیعی درصد موفقیت بالایی دارد. اغلب بیماران می توانند در طی چند روز پس از انجام عمل جراحی، زندگی عادی خود را از سر بگیرند. در موسسه Deuk Spine، بیماران ما زیر نظر متخصص، درمانهایی سرپایی دریافت می‌کنند که نیاز به بستری شدن در بیمارستان ندارد و در نتیجه خطر عفونت یا عوارض را از بین می‌برد. بیماران می توانند بلافاصله پس از عمل جراحی مرخص شوند و می توانند انتظار داشته باشند که طی چند روز، زندگی عادی خود را از سر بگیرند.

خطرات و عوارض پس از جراحی

همه ی جراحی ها دارای خطراتی از جمله عفونت، خونریزی و آسیب عصبی هستند. اگر دیسک برداشته نشود، ممکن است دوباره پاره شود. اگر مبتلا به بیماری دژنراتیو دیسک باشید، ممکن است دیسک های دیگر نیز دچار مشکل شوند.

پس از جراحی فیوژن ستون فقرات، مقدار مشخصی از سفتی در ستون فقرات را باید انتظار داشت. این سفتی ممکن است دائمی باشد.

پس از جراحی، دستورالعمل‌های ویژه‌ای در مورد زمان از سرگیری فعالیت طبیعی و زمان شروع ورزش به شما داده می‌شود. در برخی موارد ممکن است فیزیوتراپی هم ضروری باشد. پیروی از توصیه های پزشک بسیار مهم است.

اکثر افراد پس از جراحی دیسک به خوبی بهبود می یابند، اما این مورد از فردی به فرد دیگر متغیر است. دیدگاه فردی شما به موارد زیر بستگی دارد:

• جزئیات جراحی شما
• هر گونه عارضه ای که ممکن است با آن مواجه شده باشید
• وضعیت سلامت عمومی شما

پیشگیری

برای کمک به جلوگیری از مشکلات بعدی کمر، سعی کنید وزن خود را متعادل نگه دارید. همیشه از تکنیک های صحیح در بلند کردن اجسام استفاده کنید. عضلات قوی شکم و کمر به حمایت از ستون فقرات شما کمک می کنند، بنابراین حتما آنها را با ورزش منظم تقویت کنید. پزشک یا فیزیوتراپیست شما می تواند تمریناتی را که برای این منظور طراحی شده اند به شما آموزش دهد.

سؤالات متداول

آیا امکانش هست که بیمار حین جراحی فتق دیسک فلج شود؟ 

برخی از بیمارانی که تحت عمل جراحی رفع فشار کمر قرار می‌گیرند، در نتیجه عمل، دچار بی‌حسی یا ضعف جدیدی در یک یا هر دو پا می‌شوند. فلج شدن یک عارضه غیر معمول، اما جدی است که می تواند در نتیجه جراحی فتق دیسک کمر رخ دهد.

آیا پس از عمل فتق دیسک به طور کامل بهبود پیدا میکنیم؟

دوره نقاهت پس از جراحی فتق دیسک با لیزر بسیار کوتاهتر است. معمولاً بیماران در همان روز جراحی مرخص میشوند. در حدود یک هفته، اکثر بیماران قادر به بازگشت به محل کار خود هستند. با این حال، افرادی که مشاغل بسیار فیزیکی دارند، باید تا بهبودی کامل صبر کنند.

آیا جراحی دیسککتومی خطرناک است؟

خطرات دیسککتومی یک روش بی خطر است؛ اما مانند هر جراحی دیگری، دیسککتومی نیز خطر عوارض خاص خود را به همراه دارد.

آیا ارزش این را دارد که جراحی دیسککتومی انجام دهیم؟

میکرودیسککتومی، نوعی عمل جراحی است که به طور گسترده انجام می شود و میزان موفقیت نسبتاً بالایی دارد، به ویژه در تسکین درد پای بیماران (سیاتیک). بیماران معمولاً می توانند نسبتاً سریع به فعالیت های عادی خود بازگردند.