سوالات رایج در مورد عمل بسته و بلوک عصبی دیسک کمر

171

منظور از عمل بسته و بلوک عصبی دیسک کمر چیست و انواع آن کدامند؟

منظور درمان فتق ها و بیرون زدگی دیسک کمر (buldging) توسط اقدامات مداخله ای جراحی نوین می باشد، که نیازی به بیهوشی و برش پوست وبرداشتن عضلات و استخوان های خلفی ستون فقرات (laminectomy)  مانند جراحی های باز معمول ستون فقرات  و عوارض آنها نمی باشد. این اقدامات مداخله ای جهت درمان دیسک کمر، انواع مختلفی از قبیل: جراحی با لیزر، نوکلئوتومی با تزریق ازون، نوکلئوتومی مکانیکی(دکمپرسور) ، می باشند که با هدف از بین بردن دیسک بیرون زده شده و باز گرداندن آن به دیسک و برداشتن فشار از کانال نخاعی می باشد.

مزیت این روش نسبت به جراحی باز دیسک کمر چیست؟

جواب این سوال مراجع کنندگان به چند بخش تقسیم می گردد:

  • عدم نیاز به بیهوشی :

بسیاری از بیماران، بدلیل مشکلات زمینه ای از جمله بیماری های قلبی و عروقی، نمی توانند تحت بیهوشی عمومی و جراحی باز دیسک کمر قرار گیرند. اما این روش نوین، مانند جراحی های باز کمر نیاز به بیهوشی و عوارض پس از آن ندارد و این مداخلات زیر بی حسی موضعی انجام می پذیرد و بیمار بصورت سرپایی تحت این مداخلات در اتاق عمل قرار میگیرد و پس از یک ساعت از انجام آن مرخص می گردد.

  • عدم ایجاد عوارض زخم جراحی و عفونت:

بدلیل آنکه در این اقدامات برشی در پوست داده نمی شود و مداخلات عمل بسته و بلوک عصبی و تنها از طریق سوزن وپروب های مورد نیاز( لیزر ویا نوکلئوتوم و...) و زیر هدایت تصاویر همزمان و زنده فلوروسکوپی از محل دیسک ، انجام می پذیرد، در نتیجه عوارضی مانند عفونت محل زخم، عفونت فیلد جراحی و مشکلات ترمیم و بسته شدن زخم ایجاد نخواهد شد.

172

  • عدم ایجاد عوارض ناشی از دستکاری آناتومی و آسیب به اعصاب:

در طی این اقدامات مداخله ای نوین، بدلیل آنکه ساختار و آناتومی محل جراحی دستکاری نمی شود و کلیه مداخلات زیر هدایت تصاویر همزمان و زنده فلوروسکوپی از محل جراحی، با سوزن ها و پروب های باریک مورد نیاز انجام می گیرد؛ عوارضی همچون چسبندگی اطراف رشته های نخاع، آسیب به خونرسانی استخوان، محدودیت های حرکتی پس از عمل (بدلیل چسبندگی تاندونها لیگامان ها و کپسول مفصلی به یکدیگر) ، تجمع خون(هماتوم) و فشار ناشی از آن به اعصاب و امکان آسیب به اعصاب نخاعی وجود ندارد. لازم به ذکر است که موارد گفته شده از عوارض جراحی باز دیسک کمر می باشند.

  • کاهش زمان بهبودی و راه اندازی زود هنگام بیمار:

همانطور که ذکر شد؛ مداخلات عمل بسته و بلوک عصبی نیاز به بستری در بیمارستان نداشته و بیماران پس از کاندید شدن جهت این اقدامات جراحی، با توجه به نوع مداخلات همراه با یک سری آزمایشات روتین به مرکز جراحی مربوطه مراجعه میکنند و بدون نیاز به بیهوشی، زیر بی حسی منطقه ای، تحت مداخلات درمانی قرار می گیرند. همچنین درد و شدت خونریزی بیمار ناچیز می باشد. بیماریک ساعت پس از عمل قابل ترخیص می باشد. تا 24ساعت باید از خم شدن ناگهانی اجتناب کند. و یک هفته پس از عمل بیمار میتواند فعالیت های روزانه خود را شروع کند.

  • کاهش هزینه های بیمار:

همواره یکی از مسایل مهم در انتخاب نوع روش درمانی، بحث هزینه آن می باشد، که خوشبختانه هزینه این اقدامات مداخله ای جراحی، چندین برابر ارزانتر از درمان های جراحی باز دیسک کمر می باشد و با در نظر گرفتن بیمه های درمانی ،سهم بیماران کمتر هم میگردد.

اقدامات مداخله ای عمل بسته و بلوک عصبی دیسک کمر چگونه باعث بهبود کمر درد می شوند؟

درد و مشکلات ناشی از دیسک کمر براثر بیرون زدگی و فشار ناحیه مرکزی دیسک (نوکلئوس پولپوزوس) بر روی اعصاب نخاعی  می باشد. بنا براین در اقدامات عمل بسته و بلوک عصبی دیسک کمر، بر حسب بیمار، به چند روش میتوان بیرون زدگی دیسک را از بین برد و دیسک را به محل آناتومیک طبیعی خود باز گرداند و فشار را از روی نخاع برداشت و درد و مشکلات بیمار را درمان نمود.

انواع عمل بسته و بلوک عصبی دیسک کمر کدامند؟

این جراحی از چند تکنیک مختلف صورت می گیرد؛ که هدف مشترک اصلی درآنها، بازگشت دیسک بیرون زده به محل آناتومیک خود و برداشتن فشار از اعصاب نخاعی  و ریشه عصبی می باشد:

173

 

  • نوکلئوتومی با تزریق مواد شیمیایی به دیسک:

در این روش در اتاق عمل، پس از بی حسی منطقه ای ، بیمار زیر دستگاه فلوروسکوپ قرار میگیرد.  زیر هدایت تصاویر زنده و همزمان فلورورسکوپ، سوزن وارد دیسک بیرون زده می شود و مواد شیمیایی از قبیل ازون و نوعی ژل بداخل محل مورد نظر تزریق می گردد. بدین صورت مقداری از نوکلئوس پولپوزوس در محل از بین می رود و این کاهش فشار سبب بازگشت دیسک بیرون زده به محل طبیعی خود می شود.

162

  • جراحی با امواج لیزر و رادیو فرکوئنسی:

مانند روش قبلی انجام می گیرد، با این تفاوت که به جای وارد کردن سوزن به محل دیسک، پروب باریک لیزر وارد این محل می گردد، تا با اثرات گرمایی، هرنیاسیون و بیرون زدگی دیسک از بین برود.

174

 

  • نوکلئوتومی مکانیکی (دکمپرسور):

در این روش پس از مراحل ابتدایی روش های قبلی، زیر گاید فلوروسکوپی، نوکلئوتوم باریک وارد دیسک می گردد و پس از تخریب مکانیکی دیسک، تکه های آن را از محل ساکشن می نماید.

چه خطرات  و عوارضی در این روش وجود دارد؟

این روش جزو اقدامات و مداخلات کم تهاجمی (minimally invasive intervention) دسته بندی می شود، که طی آن کمترین آسیب به ساختار ها و آناتومی محل مداخله وارد می گردد و بدلیل استفاده از فلوروسکوپ و تصاویر همزمان آن حین عمل، عوارض و خطرات این مداخلات به حداقل رسیده است.و عارضه خاصی جهت آن مطرح نگردیده است. در ضمن بدلیل عدم برش در پوست، اسکار جراحی نیز بر جای گذاشته نمی شود.

175

چه بیمارانی می توانند کاندید عمل بسته و بلوک عصبی دیسک  کمر قرار گیرند؟

طبق آخرین مقالات و مطالعات ، قسمت عمده ای از بیماران مبتلا به فتق دیسک، با عمل بسته و بلوک عصبی دیسک کمر، بهبود می یابند و تنها تعداد معدودی از بیماران سرانجام نیازمند جراحی باز دیسک کمر خواهند بود.

بیماران دچار کمر درد مزمن که درد آنها بیش از سه ماه طول کشیده است، پس از مراجعه به کلینیک تخصصی کمر درد مرکز جامع توانبخشی امید، پس از معاینات بالینی و استفاده از اقدامات پاراکلینیکی لازم مانند: ام آرآی و نوار عصب و عضله(در صورت نیاز)، تحت درمان پلکانی کمر درد و دیسک کمر، قرار می گیرند. که طی آن در ابتدا درمان با شل کننده های عضلانی ، مسکن و استراحت، جهت بیماران با پیگیری 6 هفته بعد صورت می گیرد. در صورت صلاحدید تیم درمانی و عدم بهبودی بیمار در اقدام بعدی جهت بیمار، فیزیوتراپی تخصصی، لیزر تراپی، ماساژ درمانی، مانیپولاسیون تخصصی، طب سوزنی انجام می شود. در صورت عدم بهبودی بالینی بیمار، اقدامات مداخله ای(intervention)    صورت میگیرد. که بنا به نظر متخصصین مرکز و با توجه به شدت تغییر آناتومی دیسک، نوع اقدام مداخله ای مورد نیاز از قبیل: تزریقات داخل مفصل فاست، تزریق به داخل پرده های نخاعی(epidural) ،انواع تزریق مواد ضد التهاب ترانس فورامینال و در نهایت عمل بسته و بلوک عصبی دیسک کمر، اقدام نهایی این مرکز جهت درمان پلکانی بیمار می باشد.

چه بیمارانی نمی توانند تحت عمل بسته و بلوک عصبی دیسک کمر قرار گیرند؟

  • بیمارانی که در تصویر برداری های انجام شده، بیرون زدگی دیسک، بیش از نیمی از کانال نخاعی باشد،
  • بیمارانی که دیسک آنها دچار پارگی شده و در داخل کانال نخاعی قرار گرفته است،
  • بیمارانی که یافته های تصویربرداری آنها با درد بالینی و محل انتشار درد بیمار مطابقت ندارد،
  • بیمارانی که مشکل حرکتی انها بصورت پیشرونده می باشد،
  • بیمارانی که  دچار عدم ثبات ستون فقرات می باشند،
  • زنان حامله، شکستگی در ستون فقرات، تومور